مدل نوسازی برنامههای درسی در نظام آموزش عالی
نویسندگان
1
2 دانشگاه شیراز
3
doi
10.22034/hecs.2024.364180.1796چکیده
این پژوهش کیفی با هدف ارائه مدل نوسازی برنامه درسی در نظام آموزش عالی و با روش پژوهش نظاممند نظریه دادهبنیاد انجام شده است. به این منظور با انجام مصاحبه باز با 23 نفر از متخصصان برنامه درسی دادهها گردآوری و تحلیل دادهها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. با استخراج بالغ بر 200 مفهوم اولیه از مصاحبهها و نیز احصاء 117 مقولهی فرعی و 22 مقولهی اصلی، نتایج پژوهش در قالب مدل پارادایمی شامل بازنگری و نوسازی برنامه درسی به عنوان مقوله محوری؛ شرایط علی (نیازسنجی، تعهد، تخصص و استقلال عمل استادان و...)؛ راهبردها (آیندهنگری، رصد دائمی ظرفیت محیطی، تعامل دانشگاه و صنعت و...)؛ شرایط زمینهای و بسترهای نوسازی برنامه درسی (ارزشهای حاکم در جامعه، کیفیت مدیریت در بازنگری دروس، همکاری ذینفعان و...)؛ شرایط مداخلهگر (، تجدید نظر در آئیننامهها و...) و پیامدهای نوسازی برنامههای درسی (اثربخشی برنامه درسی و...) مطرح و در قالب مدل نهایی نوسازی برنامه درسی طراحی و تبیین شد. بنابراین فرایند نوسازی برنامه درسی باید بر سودمندی و کارآمدی برنامه درسی، غلبه کیفیت بر کمیت، تلفیق نظریه و عمل و آموزش مهارتهای علمی و عملی، پویایی و انعطاف و تعامل سازنده با صنایع و در نتیجه انطباق دروس با نیازهای محیط بیرونی متمرکز باشد. برنامههای درسی از این رهگذر میتوانند با حضور اثربخش و تحقق اهداف و مطلوبیتهای خود قابلیتهای لازم را در فراگیران ایجاد کرده و منجر به حضور موثر آنان در محیط بیرونی و به فعلیت رساندن آن قابلیتها گردند و ضمن افزایش ظرفیت پاسخگویی به موفقیت در محیط بیرونی نایل شوند.