ارائه چارچوبی برای ارزیابی اقتصادی طرحهای پالایشی: مطالعه موردی مجتمع پالایشی سیراف
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 کارشناسارشد اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.29252/jem.2022.224965.1696چکیده
با خودکفایی کشور در تولید محصولات ضروری مثل بنزین، همواره بحث در مورد ادامه روند پالایشگاهسازی یا صادرات نفت خام وجود داشتهاست. صنعت پالایش یک صنعت سرمایهبر و ذاتاً کمسود بوده و به همین دلیل همواره تصمیمگیری در دوراهی احداث پالایشگاه یا واردات فرآوردههای نفتی دشوار است. در این پژوهش سعی شده با ارائه یک چارچوب نظری، تصمیمگیری در مورد ساخت پالایشگاه نظاممند شود. روش مورد استفاده تحلیل هزینه-فایده است که علاوهبر دیدگاه مالی، شامل دیدگاه اقتصادی است و از مجتمع پالایشی سیراف به عنوان مطالعه موردی استفاده میشود. یافتههای پژوهش حاکی از آنست که با وجود تخفیفهایی که پروژه از آن برخوردار است، بازهم از منظر تحلیلهای مالی، توجیهپذیری کامل ندارد. با اینحال با در نظر گرفتن رویکرد اقتصادی و بکارگیری چارچوبهای تحلیل هزینه-فایده، توجیهپذیری طرح به طرز معناداری افزایش مییابد. بهمنظور واقعیتر شدن الگو، سناریوهای مختلف برای قیمت نفت، قیمت فرآوردهها، نرخ تنزیل و هزینههای زیستمحیطی، طراحی شده و در مجموع، الگو در 45 سناریو اجرا شده است. در الگوی مالی، پروژه در سه سناریو توجیهپذیر است، در حالی که در الگوی اقتصادی در 44 سناریو، توجیهپذیری وجود دارد. در الگوی اقتصادی علاوهبر استفاده از قیمتهای سایهای و نرخ تنزیل اجتماعی به محاسبه آثار خارجی منفی (آلودگی زیستمحیطی) و آثار خارجی مثبت (امنیت انرژی) پرداخته شده است.
