الگوی جاری تربیت دینی در دانشگاه آزاد اسلامی: رویکرد نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1
2 دانشگاه علوم پزشکی قم
3 دانشگاه علوم پزشکی قم
4
5 دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان
doi
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی جاری تربیت دینی در برنامههای درسی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش داده بنیاد انجام گرفت. جامعهی آماری شامل کلیه اساتید، دانشجویان و مدیران گروههای آموزشی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در استان خراسان رضوی بوده که از طریق نمونهگیری هدفمند از نوع ملاک محور انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبهی نیمهساختاریافته با بیست و دو نفر از اساتید، دانشجویان و مدیران گروههای آموزشی بدست آمده است. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا استفاده شد. نتایج پژوهش نشاندهندهی بیست و پنج مفهوم محوری است که در قالب مدل پارادیمی استروس و کوربین (2008) شامل ناکارآمدی نظام آموزشی در درونی سازی ارزشهای دینی به عنوان مقولهی محوری و شرایط علی (ناتوانی دانشگاه در همکاری بین بخشی، ضعف هویت دینی دانشجویان، عدم توجه بهنظام آموزشی دانشگاهی دینمحور)، عوامل زمینهای (عوامل فرهنگی- اجتماعی، عوامل سازمانی، عوامل آموزشی)، شرایط مداخلهای تسهیلگر(شبکهسازی دانشگاه با نهادهای متولی تربیت دینی، اعتبار منابع درسی، تخصص اساتید)، شرایط مداخلهگر محدودکننده(چالش روشی، چالشهای بینشی، چالشهای کنشی)، راهبردها (فرهنگسازی تربیت دینی، اعتقاد درونی همراه با توجه به التزام عملی در تربیت دینی، اعتدال در تقویت و گسترش تربیت دینی، آموزش جامع و همهجانبه، شبکهسازی و تعاملگرایی در تربیت دینی) و پیامد (عدم تحقق جامعه اسلامی و عدم استقرار فرهنگ دینی در دانشگاه و جامعه، بیاعتنایی و عدم پایبندی به ارزشهای دینی) سازمان یافت.