ارزیابی و نقد معیار گراهام اُپی در باب موفقیت یک استدلال در اثبات وجود خدا

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم (نویسندة مسئول).

2 دانش‏ آموخته دکتری کلام اسلامی دانشگاه قم.

doi
0194
چکیده

گراهام اُپی انتقادهای گسترده­ای را بر براهین اثبات وجود خداوند مطرح کرده است. وی عقلانیت حاکم بر براهین سنتی وجود خدا را تصدیق می­کند؛ اما آنها را در اثبات وجود خداوند «موفق» نمی­پندارد. معیار وی در باب موفقیت یک استدلال، آن است که همه انسان­های عاقل را که قبلاً نتیجه­اش را انکار می‌کردند و یا نسبت به آن لاادری بودند، به اصلاح، تعدیل و بازسازی عقایدشان متقاعد سازد. این پژوهش، در پی یافتن پاسخی به این پرسش است: آیا معیار اُپی در ارائه یک استدلال موفق، قابل پذیرش است و چه چالش­هایی بر سر راه این استاندارد وجود دارد؟ یافته­های پژوهش نشان می­دهد معیار وی که بر اساس آن، ­همه براهین سنتی اثبات وجود خدا انکار می­شود، نه‌تنها واقع­بینانه نیست، بلکه خود را نقض می­کند. به نظر می­رسد او بدون توجه به تفاوت میان دلیل عقلی و دلیل عقلایی و با دفاع از نوعی عقلانیت حداکثری، با ارائه استانداردی مبهم، به ترویج الحاد مدرن در پوشش شکاکیت می­پردازد.