تبیین پویاییهای حساب جاری در اقتصاد ایران و تعیین پیشرانههای آن
نویسندگان
1 استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران
3 دانشیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران
doi
چکیده
تحقق اهداف سند چشمانداز و برنامه ششم توسعه اقتصادی در حوزه تجارت خارجی، مستلزم تعیین عوامل اثرگذار بر حساب جاری و تراز تجاری کشور است. میزان پسانداز و سرمایهگذاری ملی در سطوح بخشی با استفاده از حساب جریان وجوه نشان میدهد طی دوره 1392-1351، دولت با ایجاد میانگین کسری و خانوارها و مؤسسات در خدمت خانوار با ایجاد میانگین مازاد، در تحقق مازاد 7/2 درصدی حساب جاری به تولید ناخالص داخلی مشارکت داشتهاند. در این مقاله بهمنظور تعیین پیشرانههای حساب جاری پس از تفکیک تکانهها به شوکهای خارجی غیرقابلکنترل و شوکهای داخلی قابلکنترل و برنامهریزی توسط سیاستگذاران اقتصادی، از چارچوب تحلیلی DSGE منطبق با شرایط خاص اقتصاد ایران بهره گرفتهشده است. پارامترهای این مدل با دادههای فصلی 1393-1369 و به روش بیزین برآورد شده است. نتایج نشان میدهد شوکهای دسته اول بیش از 50 درصد تغییرات در حساب جاری را در تمامی افقهای زمانی توضیح میدهند. از میان شوکهای خارجی، شوک قیمت نفت و تورم جهانی به ترتیب بیشترین میزان از تحولات حساب جاری را توضیح میدهد. در مقابل از میان شوکهای داخلی، شوک مالی بیشترین اثر را بر حساب جاری دارد که با ارزیابی اولیه از حساب جریان وجوه مبنی بر مشارکت بالای دولت در تراز تجاری سازگاری دارد. در افق زمانی پنجساله شوکهای خارجی در کمترین مقدار خود نیز از بیشترین میزان اثرگذاری شوکهای داخلی در افق مشابه بالاتر است.