جایگاه توان اندیشهورزی و برابری ذاتی انسانها در عدالت اجتماعی
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری کلام امامیه دانشگاه تهران. مدرس گروه معارف اسلامی واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران
2 دانشیار گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
3 استاد فلسفه دانشگاه تهران
doi
0493چکیده
خوانشی که در مکاتب مختلف از انسان وجود دارد، بر عرصههای گوناگون عدالت اجتماعی از جمله مفهوم، اصول، مسائل و قواعد تأثیر مستقیم دارند. محور این نوشتار بررسی جایگاه توان اندیشهورزی و برابری ذاتی انسانها همسو با غایت فرجامین آفرینش از ابعاد انسانشناختی در عرصه عدالت اجتماعی است. رهاورد این بررسی که به روش توصیفی- تحلیلی است، این است که توان اندیشهورزی و برنامهریزی و برابری ذاتی انسانها در خلقت آغازین به عنوان مبانی انسانشناختی در گستره عدالت اجتماعی اسباب جهتگیریای خاص در این حوزه ایجاد میکنند. عدالت اجتماعی دارای حوزههای مختلف مربوط به عقل نظری و عقل عملی است. مباحث ناظر به عدالت اجتماعی در عقل عملی میبایست با هدف آفرینش در عقل نظری سازواری داشته باشند و الزامات مربوط به آن در عقل عملی و ابزاری نیز میبایست با غایات عقل نظری همسو باشند. انسان عاقل بر اساس کارکردهای نظری، عملی و ابزاری میتواند برای حرکت در جهت کمال و رسیدن به جامعه عدلمحور برنامهریزی کند. از الزامات عقل عملی همسو با غایت عقل نظری، برابری ذاتی انسانها در آفرینش است. این مبنا در عقل عملی ما را ملزم میکند در استحقاقهای برابر، تساوی را رعایت کنیم. حاصل این مبنا در عرصه عدالت اجتماعی، اعطای حقوق اولیه بدون تبعیض در شرایط برخورداری مساوی به همگان است.
