اثر ناپایداری قیمت نان برامنیت غذایی و سلامت روان خانوار بارویکرد شبیه سازی مبتنی بر عامل
نویسندگان
1 دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
4 دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
doi
10.22070/daneshmed.2021.15354.1139چکیده
مقدمه و هدف: تورم و بی ثباتی قیمت موادغذایی بیش از هرچیز گروه های کم درآمد را تحت تأثیر قرارداده و سبب حذف گروه های غذایی ضروری در خانوارهای این گروه درآمدی شده است. بررسی تغییرات رفتار خانوار در مواجهه با افزایش قیمت نان می تواند به سیاستگذاران در قیمت گذاری صحیح این کالا کمک کند.مواد و روش ها: در این مطالعه ابتدا به تخمین کشش قیمتی نان با استفاده از سیستم نقاضای ایده آل پرداخته می شود. سپس، بر اساس نتایج حاصل از رفتار خانوارها، به شبیه سازی تغییر رفتار خانوار در مواجهه با افزایش قیمت نان با رویکرد شبیه سازی مبتنی بر عامل پرداخته می شود. محاسبات کشش تقاضا بر اساس داده های پیمایش هزینه-درآمد خانوار برای سالهای 1395 و 1397 (بیش از 18000 خانوار) انجام شده و شبیه سازی اثرات افزایش قیمت نان با تعریف 5000 عامل ( خانوار) و در محیط نت لوگو انجام می شود.نتایج: افزایش قیمت نان سبب افزایش 33 درصدی در هزینه های نان بیستک اول درآمدی شده که مؤید گیفن بودن این کالا برای این گروه است. پس از افزایش قیمت نان، بار هزینه تورم نان بر بودجه در بیستک اول بیش از 5 برابر بیستک پنجم است.نتیجه گیری: افزایش سهم نان پس از افزیش قیمت این کالا در سبد گروه های کم درآمد نشان از جایگزینی این کالا با سایر مواد غذایی ضروری دارد. این موضوع علاوه برآثار سوء تغذیه و مشکلات ناشی از آن، به نوعی بیانگر ضرورت پرهیز از دستکاری قیمت نان می باشد.