جایگاه حقوق مالکیت معنوی در نظام بین‌المللی حقوق بشر

نویسندگان
doi
چکیده

افزایش اهمیت حقوق مالکیت معنوی در سال ­ های اخیر موجب طرح مسئله ارتباط این حقوق با حقوق بشر شده است. طرفداران حمایت قوی از مالکیت معنوی در تأیید موضع خود از گفتمان حقوق بشر سود م ی­ جویند. از سوی دیگر، نهادهای حقوق بشری که حمایت تشدید ­ یافته از مالکیت معنوی را متأثر ­ کننده بهره ­ مندی از حقوق بشر می ­ دانند معتقدند مالکیت معنوی را در قالب کنونی آن نمی ­ توان در زمر ة حقوق بشر دانست. این مقاله سعی می ­ کند به بررسی و تحلیل جایگاه حقوق مالکیت معنوی در نظام بین ­ المللی حقوق بشر بپردازد. حق بهره ­ مندی از حمایت از منافع اخلاقی و مادی ناشی از تولید علمی، ادبی یا هنری در اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق بین ­ المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به رسمیت شناخته شده اما این حق، چنان که باید مورد توجه قرار نگرفته و ابعاد مختلف آن بررسی نشده است. مقاله حاضر با تحلیل اعلامیه و میثاق در صدد اثبات این دیدگاه است که مالکیت معنوی حقی بشری است و دولت ­ ها تعهداتی در حمایت از آن بر دوش دارند. اما قلمرو حمایت از مالکیت معنوی باید با عنایت به سایر حق ­ های بشری ترسیم شود.