تدوین راهبردهای توسعه حملونقل ریلی در ایران
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد آمایش سرزمین، دانشکده مدیریت و حسابداری پردیس فارابی، دانشگاه تهران
2 استادیار دانشکده مدیریت و حسابداری پردیس فارابی، دانشگاه تهران
3 استادیار دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
چکیده
حملونقل بهعنوان یک عامل کلیدی برای جوامع مختلف، در میزان رشد و توسعه نقش بسزایی ایفا میکند. توسعه شبکه و ناوگان حملونقل موجب تغییرات بنیادین در فعالیتهای اقتصادی میشود و باعث جذب جمعیت بیشتر و در پی آن توسعه بیشتر فعالیتهای اقتصادی در نواحی مختلف خواهد شد. در این راستا راهآهن از مهمترین عوامل تحول اقتصاد جهان در هنگام انقلاب صنعتی است. کشور ایران بهدلیل قرار گرفتن در سر راه شرق به غرب از دیرباز در جابهجایی کالاها اهمیت بسزایی داشته است. البته امروزه نیز با قرارگیری ایران بر سر چهارراه ریلی دنیا، فرصت بسیار مناسبی جهت ترانزیت ریلی کالاهای مصرفی کشورهای آسیای میانه، جنوب شرق آسیا و اروپا در اختیار دارد. با توجه به اهمیت حملونقل ریلی در جابهجایی حجم وسیعی از کالاها و موقعیت استراتژیک ریلی ایران، در این مقاله با استفاده از تکنیک SWOT وQSPMبه تدوین استراتژیهای اولویتدار، درخصوص توسعه شبکه ریلی پرداخته شده است. تحقیق حاضر به لحاظ ماهیت اکتشافی ـ تحلیلی و به لحاط هدف، توسعهای است. گردآوری اطلاعات به دو شکل کتابخانهای و میدانی بوده است. نتایج نشانگر فرصتهای متعدد در زمینه توسعه شبکه ریلی ایران بوده و برمبنای آنها، راهکارهایی در رابطه با توسعه شبکه و استفاده بهینه از شبکه حملونقل ریلی ارائه شده است. بهگونهای که اتصال دروازهها و نقاط استراتژیک مرزی، بهویژه بنادر مهم و تنها بندر اقیانوسی کشور (بندر چابهار) به شبکه ریلی، جهت افزایش حجم ترانزیت، کاهش حجم ترافیک بار در سواحل و کاهش حوادث جادهای بهعنوان مهمترین اولویتهای توسعه شبکه ریلی معرفی شدهاند.