فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: پایداری و توانگری مالی شرکت‌های بیمه به‌عنوان یکی از ارکان بنیادین نظام مالی، نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ ثبات اقتصادی، کاهش ریسک‌های سیستمی و افزایش اعتماد بیمه‌گذاران و سایر ذی‌نفعان ایفا می‌کند. بروز بحران‌های مالی در بازارهای بیمه‌ای جهان نشان داده است که ضعف در سلامت مالی شرکت‌های بیمه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای کل نظام مالی داشته باشد. ازاین‌رو، شناسایی عوامل اثرگذار بر توانگری مالی و ارائة ابزارهای تحلیلی برای پایش و پیش‌بینی آن، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی متغیرهای مؤثر بر توانگری مالی شرکت‌های بیمة ایرانی و ارائة مدلی تحلیلی برای پیش‌بینی وضعیت مالی آن‌ها با بهره‌گیری از چهارچوب‌های بین‌المللی ارزیابی سلامت مالی است.روش‌شناسی: در این پژوهش، از مجموعه‌ای از شاخص‌های برگرفته از مدل‌های معتبر بین‌المللی ارزیابی سلامت مالی شامل CARAMELS و شاخص‌های Financial Soundness Indicators (FSIs) استفاده شد. داده‌های مالی 25 شرکت بیمة ایرانی عمومی برای سال‌های 1398 تا 1403 از صورت‌های مالی استخراج شد. پس از انجام مراحل پیش‌پردازش شامل پالایش داده‌ها، بررسی نرمال بودن و حذف متغیرهای دارای هم‌خطی، مدل رگرسیون لجستیک به‌منظور تحلیل اثر متغیرها و پیش‌بینی توانگری مالی شرکت‌ها برآورد شد. همچنین، برای ارزیابی استحکام نتایج، تحلیل حساسیت ضرایب مدل انجام گرفت.یافته‌ها: نتایج حاصل از برآورد مدل نشان داد که مدل نهایی از توان پیش‌بینی مناسبی برخوردار بوده و دقت پیش‌بینی آن برابر با ۸۴ درصد و مقدار ضریب برازش Pseudo R² برابر با 0.42 است. متغیرهای مرتبط با کفایت سرمایه، بازده دارایی‌ها و شاخص‌های نقدینگی اثر مثبت و معناداری بر احتمال برخورداری شرکت‌های بیمه از توانگری مالی مناسب داشته‌اند. در مقابل، متغیرهایی چون ذخایر خسارت معوق و بدهی‌های بیمه‌گذاران اثر منفی و معناداری بر توانگری مالی نشان داده‌اند. نتایج تحلیل حساسیت نیز بیانگر پایداری ضرایب و روایی مفهومی روابط استخراج‌شده است.نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تقویت پایة سرمایه، بهبود مدیریت نقدینگی و کنترل ریسک‌های بیمه‌ای نقش مهمی در ارتقای توانگری مالی شرکت‌های بیمه دارد. همچنین، استفاده از چهارچوب‌های بین‌المللی سلامت مالی در کنار داده‌های بومی، امکان ارائة مدلی تحلیلی و کاربردی برای پایش و پیش‌بینی وضعیت مالی شرکت‌های بیمه ایرانی را فراهم می‌کند. نهادهای ناظر، مدیران صنعت بیمه و سیاست‌گذاران مالی می‌توانند از نتایج این پژوهش در جهت ارتقای ثبات و سلامت نظام بیمه‌ای کشور استفاده کنند.