تأثیر تیمار مزمن با کافئین بر پاسخ شاخص‌های قندی و حساسیت انسولینی موش‌های صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوسین

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22070/daneshmed.2021.12913
چکیده

مقدمه و هدف: برخی مطالعات عنوان کرده‌اند که مصرف حاد کافئین در افراد سالم موجب کاهش در حساسیت انسولینی و تغییر در هومئوستاز قندی به سمت هیپرگلایسمی ‌می‌گردد. لذا، هدف از این پژوهش بررسی تیمار مزمن کافئین بر پاسخ شاخص‌های قندی و حساسیت به انسولینی در سرم موش‌های دیابتی نوع دو بود. مواد و روش ها: در طرحی نیمه‌تجربی، 30 سر موش صحرایی نر بالغ ویستار با دامنۀ سنی 3-2 ماه و وزنی 300-250 گرم به‌طور تصادفی در 3 گروه همگن 10 سری شامل: کنترل سالم (C)، کنترل دیابتی (D: رژیم غذایی پُرچرب در ترکیب با تزریق درون صفاقی تک دوز استرپتوزوسین به میزان 35 mg.kg-1) و دیابتی با مکمل (D+CA: تزریق درون صفاقی کافئین خالص به میزان 70 mg.kg-1 در 5 روز هفته بمدت 8 هفته) تقسیم شدند. 48 ساعت پس از آخرین وهلۀ تجویز کافئین میزان سرمی گلوکز و انسولین ناشتا و شاخص HOMA-IR و QUICKI اندازه‌گیری شد. از تجزیه و تحلیل واریانس یک طرفه برای بررسی تفاوت‌های آماری استفاده گردید. نتایج: نتایج حاکی است که القاء دیابت نوع دو موجب افزایش معنی‌دار در سطوح گلوکز و انسولین ناشتای سرم می‌گردد (001/0=P). در حالیکه، تجویز کافئین باعث تشدید در میزان شاخص‌های قندی سرم افزایش یافته در مقایسه با دیگر گروه‌ها شد (001/0=P). همچنین، شاخص HOMA-IR و QUICKI به‌ ترتیب در گروه‌های دیابتی شده به‌ترتیب افزایش و کاهش معنی‌داری پیدا نمود (001/0=P). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته های این مطالعه می‌توان نتیجه گرفت، احتمالاً تیمار مزمن کافئین دارای اثرات مخرب بر هومئوستاز قندی و شاخص حساسیت انسولینی ناشی از دیابت نوع دو می‌باشد.