نقد سیاست کیفری ایران در قبال جرائم زیستمحیطی
نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق، دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق دانشگاه واحد علوم و تحقیقات
doi
چکیده
امروزه یکی از دغدغههای اساسی جامعه جهانی بحث حفاظت از محیط زیست است، بهگونهای که سازمان ملل متحد یکی از هفت مؤلفه امنیت انسانی را امنیت زیستمحیطی قلمداد کرده است؛ اهمیت این مسئله ازمنظر جوامع مختلف به حدی است که ضرورت حفاظت از محیط زیست در اسناد مختلف داخلی، منطقهای و بینالمللی، منعکس شده است. با توجه به اینکه تأمین هدف حفاظت از محیط زیست در گرو اتخاذ یک سیاست جنایی منسجم و کارآمد در قبال جرائم زیستمحیطی است، در این مقاله با تمرکز بر حقوق ایران، تلاش شد تا ضمن نقد قوانین ماهوی و شکلی، یکی از مهمترین بخشهای سیاست جنایی، یعنی سیاست کیفری در قبال جرائم زیستمحیطی به بوته نقد گذاشته شده و در پرتو آن با درک خلأها و کاستیهای سیاستهای کنونی، زمینه اتخاذ یک سیاست کیفری مطلوب و کارآمد فراهم شود. در این پژوهش که از طریق مطالعه کتابخانهای و به روش توصیفی ـ تحلیلی صورت گرفته، مشخص شد که سیاست کیفری ایران در قبال جرائم زیستمحیطی از مواردی نظیر تشتت قوانین، جرمانگاریهای مقید به نتیجه، خلأ ضمانت اجراهای کارآمد، ناکارآمدی جهات عام شروع به تعقیب، فقدان مراجع تخصصی در رسیدگی و اطاله دادرسی و ضعف مشارکت نهادهای مدنی رنج میبرد و لذا بازنگری و اصلاح قوانین موجود در این عرصه امری ضروری به نظر میرسد.