تحلیل رویه‌ی قضایی در مواجهه با علائم تجاری توصیفیِ متعارفِ دارای معنای ثانویه با نگاه تطبیقی به نظام حقوقی آمریکا، اتحادیه‌ی اروپا و ایران

نویسندگان
doi
10.22080/lps.2025.29402.1757
چکیده

به‌ عبارتی سنتی‌ترین نوع از علائم تجاری، کلمات هستند. علائم شعار نیز اگرچه در برخی منابع، در دسته‌ی علائم غیرمتعارف قرارگرفته‌ اند. اما شواهد تاریخی که بدان اشاره خواهیم کرد، نشان می‌دهد استفاده از این علائم، سابقه‌ا‌ی طولانی‌ داشته و از این ‌رو، در زمره‌ی علائم سنتی قرار خواهند گرفت. بررسی پرونده‌های رویه‌ساز در دو نظام حقوقی ایالات متحده و اتحادیه‌ی اروپا و تحلیل قضات از عبارات عام و یا توصیفی که به ‌دنبال ثبت با تمسک به معنای ثانویه بوده‌اند و همچنین بررسی نمونه‌های اندک مطروحه در رویه‌ی قضایی ایران ازجمله پرونده‌ی «کلاسیک»، نشان می‌دهد که علیرغم عدم اصلاح قانون ثبت علائم مصوب 1403 از این حیث، قضات می‌توانند با توسل به اصول حقوقی چون منع رقابت غیرمنصفانه و نامشروع، منع سواری رایگان و با تمسک به قواعد فقهی چون قاعده‌ی لاضرر در ایجاد رویه‌ی قضایی که درصدد حمایت از حقوق مکتسبه‌ی افراد و رقابت منصفانه است، سهیم باشند. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد پرونده‌ محور به خوبی نشان می‌دهد که تمسک به تمایزبخشی اکتسابی علائم تجاری در رویه‌ی قضایی ایران، امر دور از ذهن و ناممکنی نبوده و حمایت از این علائم می‌تواند حقوق مالکیت فکری را در جامعه‌ی ایرانی به حقوق مترقی مالکیت فکری نزدیک کرده و ازطرفی بر اقتصاد جامعه، حمایت از تولیدکننده و حتی مصرف‌کننده نیز تاثیر به‌سزایی بگذارد.