مطالعه تطبیقی راهکارهای جلوگیری از تصاحب فرصت های متعلق به شرکت در پرتو نظریه فرصت های شرکتی در حقوق ایران، انگلستان و آمریکا

نویسندگان
doi
10.22080/lps.2025.29831.1785
چکیده

هدف این مقاله بررسی میزان همگرایی و واگرایی مقررات نظام حقوقی ایران با قواعد پذیرفته شده در نظام های حقوقی انگلستان و آمریکا در خصوص نظریه منع تصاحب فرصت های متعلق به شرکت است که با روش تحلیلی-توصیفی و با شیوه تحقیق کتابخانه ای در پی واکاوی این هدف برآمده است زیرا امروزه تضمین بهره مندی شرکت از تمامی فرصت ها و موقعیت های پیش روی آن، امری ضروری است که مقررات مرتبط با راهبری شرکتی در جهان امروز، متولی آن است. تعارض منافع در بهره مندی از این فرصت ها به جهت مسئله نمایندگی و تفاوت میان مالکیت و مدیریت شرکت، موجب پیش بینی مقررات صریح و روشن در برخورد با سوءاستفاده های احتمالی مدیران متخلف در نظامهای حقوقی مختلف گردیده است تا جایی که نظریه ای مستقل در این خصوص با عنوان نظریه منع تصاحب فرصت های متعلق به شرکت شکل گرفته است. در دادگاههای آمریکا و انگلیس اگر مشخص شود که مدیر شرکت، وظایف امانتداری را نقض کرده و فرصتی که به شرکت تعلق داشته را تصاحب نموده است، با ضمانت اجراهای سنگین حقوقی و کیفری مواجه خواهد شد. مبانی مربوط به اعمال این نظریه و ضمانت اجراهای مرتبط با آن در نظام حقوقی ما نیز موجود بوده و تفاوت آشکاری میان مبحث عدم النفع با فرصت تصاحب شده از سوی مدیر متخلف وجود دارد. این مقاله کوشیده با ارائه تحلیل های روشمند، اثبات نماید که در صورت ارائه تحلیل صحیح از ارکان نظریه فرصت های شرکتی، مقررات متناظر در ایران و الزامات ناشی از ید امانی، می توان با تمسک به قواعد اتلاف،تسبیب و امانی بودن ید مدیر شرکت، مقررات موجود را به نحوی تفسیر نمود که علاوه بر سازگاری با اصول فقهی و حقوقی موجود، از قابلیت کاربرد در رویه قضایی در برخورد با اشخاص متخلف برخوردار باشند.