قاعدۀ منع انتفاع مدیر شرکت های تجاری در حقوق انگلیس و ایران

نویسندگان
doi
10.22080/lps.2025.29435.1762
چکیده

شرکت تجاری دارای شخصیت حقوقی است و ادارۀ آن با مدیران است. مدیریت شرکت از مواردی است که می تواند منجر به ایجاد وضعیت تعارض منافع شود به این معنا که مدیر در مواردی ممکن است ناچار شود از بین منافع شخصی خود و منافع شرکت یکی را انتخاب کند. در حقوق انگلیس یکی از قواعدی که بر رابطۀ مدیر و شرکت حاکم است قاعدۀ منع انتفاع است. بر اساس این قاعده مدیر علی القاعده نمی تواند از رهگذر مدیریت شرکت منفعت شخصی تحصیل کند مگر در مواردی که جواز آن احراز شود. در حقوق این کشور، مبنای اصلی این قاعده رابطۀ امانی مدیر با شرکت است و بر همین اساس نیز به مسائلی که در رابطه با آن مطرح می گردد مانند محل جریان قاعده، قلمرو و ضمانت اجرای منع انتفاع پاسخ گفته می شود. بر اساس رابطۀ امانی، مدیر باید اختیارات اعطایی را در راستای تأمین منافع و مصالح شرکت به کار برد و نمی تواند از چارچوبی که قانون یا شرکا برای او تعریف کرده اند خارج شود. در حقوق ایران به نظر می رسد رابطۀ امانی تکیه گاه مناسبی برای پایه گذاری قاعده و استنتاج احکام مربوط به آن است. در عین حال، تفاوت های مهمی نیز از برخی جهات بین دو نظام حقوقی وجود دارد.