برهم‌کنش صلح‌سازی و عدالت انتقالی در دوره پس از درگیری‌های داخلی

نویسندگان
doi
10.22080/lps.2022.24343.1400
چکیده

صلح‌­سازی و عدالت انتقالی از جمله فرایندهای مداخله­‌ای قلمداد می‌­شوند که در جوامع جنگ زده در دوره پس از درگیری بسیار حائز اهمیت هستند و مناسبات آنان با یک­دیگر شایسته توجه است. اساساً همواره، چالش انتقام و بخشش یعنی عدالت کیفری از یک سو و آشتی ملی از سوی دیگر، وجود داشته است. در خصوص بر­هم­‌کنش صلح‌­سازی و عدالت انتقالی، نظراتی متمایز، متعارض و حتی متناقض مطرح شده است. سطور پیش رو بر آن شده است تا به برهم‌­کنش صلح­‌سازی و عدالت انتقالی در دوره پس از درگیری نظر بدوزد. در مقاله پیش رو نشان داده شده است که این دو با یکدیگر ارتباط دارند و به طور موازی در وضعیت­‌های درگیری با هم به پیش می­روند. به فراخور موضوع مورد بحث، تحقیق حاضر یک تحقیق توصیفی-تحلیلی است و از طریق روش کتابخانه‌­ای صورت گرفته است. صلح و عدالتی که با مداخله و ورود صلح­بانان و نیروهای خارجی صورت می­گیرد (اصطلاحاً صلح و عدالت بالا به پایین) متفاوت از صلح و عدالت محلی و بدون ورود و مداخله خارجی (اصطلاحاً صلح و عدالت پایین به بالا) است و همیشه نتایج مشابهی ندارند. از این رو است که عدالت انتقالی و صلح‌­سازی، نه تنها در تضاد با هم نیستند بلکه با یک­دیگر مرتبط دانسته می­شوند. با این­حال، نتایج حاصل از بررسی رابطه عدالت انتقالی و صلح‌­سازی حاکی از آن است که این دو فرایند به دلیل پرداختن صرف به خشونت­‌های گذشته موجب شده است عدالت اقتصادی-اجتماعی یا رفتارهای روزمره عادی و اجتماعی به حاشیه رانده شود.