بررسی میزان اعتبار روایت «عرفت الله» و محدوده اثبات خدا و اوصاف در برهان فسخ عزائم

نویسندگان

1 استاد گروه فلسفه پردیس فارابی دانشگاه تهران.

2 (نویسنده مسئول) دانشجوی دکتری رشته کلام اسلامی دانشگاه قم. hfelahaty@yahoo.com

doi
چکیده

راه‎های شناخت خدا از مهم‏ترین مسائل میان پیروان ادیان و اندیشمندان است. استدلال بر وجود خدا از راه گسست عزم­ها، نقض همت­ها و شکست پیمان­ها از تجربه­های گران‏سنگی است که از مولا علی † گزارششده و مسیری نو در راه شناخت خدا گشوده است. این پژوهشبا استفاده از روش اسنادی- کتابخانه­ای در مقام گردآوری و تحلیل در مقام داوری در پی آن است میزان اعتبار روایی، رویکردهای شارحان نهج­البلاغه و میزان توانایی این روایت درباره اثبات خدا و صفات او را بررسی کند. در میان گزارش­های موجود از این روایت، دو روایت از شیخ صدوق در زمره روایات حسن قرار می­گیرد که قابل اعتماد است. از قرن ششم برهان «فسخ عزایم» مورد توجه شارحان نهج­البلاغه قرارگرفته است و شارحان این اثر ارزشمند با دو رویکرد درون‏دینی و برون‏دینی به تحلیل این روایت پرداخته­اند. آنچه مولا علی † درباره گسست تصمیم­های محکم بیان ­کرده­اند، افزون برآنکه وجود خدا اثبات می­شود، برخی صفات الهی مانند وحدت، قدرت، قهر، علم و تدبیر نیز اثبات می­شود.