تحلیل تطبیقی تصاویر اذان در تلویزیون ایران و عربستان (مطالعه موردی شبکه سحر آذری ایران و شبکه KSA عربستان)
نویسندگان
doi
10.22034/imrl.2024.454922.1246چکیده
این پژوهش به دنبال بررسی نحوه ارائه دین در قالب تصویر است. برای پژوهش در این زمینه، از میان برنامههای مختلف دینی تلویزیون، «اذان» انتخاب شده است؛ چراکه اذان تماماً بر پایه «کلام» بنا شده است و لذا این سؤال مطرح میشود که در تلویزیون چه تصاویری با این صوت همراه میشوند تا بتوانند مفاهیم دینی آن را در قالب تصویر ارائه نمایند؟ همچنین مقایسه تحلیل تصویری اذان در دو کشور ایران و عربستان سعودی میتواند مشخص نماید که کدام یک از دو مذهب شیعه و سنی، بازنمایی تصویری متناسبتری از مفاهیم اسلامی در قالب اذان داشتهاند؟ روش تحقیق در این پژوهش، «نشانهشناسی تصویری» است که به تحلیل و مقایسه اذانهای پخششده در تلویزیون برونمرزی سحر آذری از ایران و اذان شبکه کیاسای از عربستان سعودی پرداخته است. از مقایسه تطبیقی در این مطالعه، چنین نتیجه میشود که نحوه بازنمایی دین در قالب اذان، تلویزیون سحر آذری ایران، به لحاظ شاخصههای تصویری همچون نمادها، رنگها و حرکت تصویری، موفقتر عمل کرده است. علت این تفاوت را میتوان از یکسو سابقه هنرهای تصویری در ایرانِ باستان و دوره اسلامی و از سوی دیگر سابقه رویکرد عرفانی به دین در میان شیعیان ایران و پیوند عرفان با خیال و درنتیجه تصویر دانست.