فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موقعیت جغرافیایی ایران به‌دلیل قرارگیری بین سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا در جهان کم‌نظیر است. امروزه با توجه به ظهور قدرت­ های اقتصادی در آسیا و افزایش تبادلات بین کشورها در چند دهه اخیر، اهمیت این موقعیت سرزمینی و ایجاد کریدورها چندبرابر شده است. هدف این مقاله تبیین جایگاه ایران در کریدورهای منطقه ­ای و بین ­المللی و عوامل تأثیرگذار بر جایگاه ایران به‌خصوص کریدورهای رقیب یا کریدورهایی که توان تأثیرگذاری منفی بر کریدورهای منطقه ‎ای ایران را دارند با تأکید بر نقش رسانه است. برای دستیابی به هدف موردنظر پژوهش با استفاده از روش توصیفی و تبیینی از منظر ژئوپلیتیک انتقادی دنبال شده است. فرضیه اصلی عبارت از این است که در کنار موقعیت راهبردی ایران در جغرافیای سیاسی منطقه، عوامل سه­ گانه داخلی (ازجمله سیاست‌گذاری کلان)، منطقه‌ای (همکاری و رقابت منطقه ­ای) و بین‌المللی (ساختار آنارشیک و منافع هژمونیک) بر ارتقای مزیت نسبی جایگاه کریدوری ایران نسبت به کریدورهای رقیب تأثیرگذار هستند. یافته­ های پژوهش بیانگر آن است که کریدورها عامل مؤثری در شکل ­دهی به جایگاه قدرت منطقه ­ای و فرامنطقه­ ای ایران هستند؛ اما این مزیت راهبردی دائماً در معرض تهدید کریدورهای رقیب و عوامل داخلی و منطقه ­ای قرار دارد. در رقابت کریدوری، اتکاء به امنیت، هزینه و زمان کم­تر، مهم­ترین مزیت­ های رقابتی کریدورهای منطقه‌ای ایران نسبت به کریدورهای رقیب است. از سوی دیگر  با توجه به کارکرد رسانه ­ها خصوصاً رسانه‌های برون‌مرزی، آنها در تمام مراحل از برنامه­ ریزی، اجرا و پیاده ­سازی تا بهره­ برداری و مراقبت و نگه داری از کریدورها می­ توانند به‌عنوان ناظری فعال نقش تبینی داشته باشند و با تأکید بر منافع جمعی نقش پر رنگی در همگرایی بین کشورهای منطقه در جهت فعال‌سازی کریدورها ایفاء کنند.