اقتراحی در باب علم پیشین الهی با تکیه بر آموزه هایی از فلسفه ملاصدرا

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه آیت‏ الله حایری میبد. Dehghani4773@gmail.com

2 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه یزد. balanian@yazd.ac.ir

doi
چکیده

اندیشمندان در باب علم الهی آثار ارزنده­ای را خلق نموده­اند. در این راستا ملاصدرای شیرازی به ­گونه مبسوط به این مبحث پرداخته است. وی قاعده «بسیط الحقیقه، کل الاشیاء و لیس بخارج منها» را محور اصلی مباحث در این باب قرار داده است. ملاصدرا از علم الهی ذات به ذات، در پی اثبات علم الهی به اشیا پیش از خلق و پس از خلق است. نگارنده بر این باور است که علی­رغم جامعیت دیدگاه ملاصدرا در باب علم پیشین الهی نسبت به دیدگاه بزرگان سلف خود، همچون سهروردی و ابن‏سینا، دیدگاه وی اشکالات متعددی دارد؛ ازاین‏رو به تبیینی کامل­تر نیاز دارد. این نوشتار با تکیه بر مقدماتی چند در صدد اثبات حصولی‏بودن علم پیشین الهی به اشیاست؛ گونه­ای از علم حصولی که کامل­تر از آن قابل تصور نیست.