فلسفه مدیریت اسلامی
نویسندگان
1 استادیارگروه مدیریت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
doi
683چکیده
مراد از فلسفه مدیریت اسلامی بحثهایی مانند چیستی، ضرورت و چرایی، ثبوت و تحقق کامل و مبانی روشی و محتوایی مدیریت اسلامی است. هدف نوشتار پیش رو کاوش در مسائل چیستی، ضرورت و چرایی، ثبوت و اجرای کامل، مبانی روشی و محتوایی مدیریت اسلامی است. مدیریت اسلامی ترکیبی از رویکردهاست و عبارت است از: شیوه بهکارگیری منابع، برگرفته از آموزههای اسلامی برای دستیابی به هدفها در جهت ارزشهای اسلامی. ضرورت مدیریت اسلامی بیشتر از راه فرهنگ اثبات میشود. این مقوله عینیت خارجی دارد؛ گرچه هنوز به صورت کامل، دانش آن تولید و مدوّن نشده است. رویکردهای تهذیبی، امضایی و تأسیسی مبنای تولید آن قرار میگیرد. این دانش متأثر از مبانی محتوایی مانند الزام شناختی، هستیشناختی، بهویژه انسانشناختی بر پایه کرامت انسانی است. اصل اولی در رهبری، نرمش و در مواردی از آن، بهشدت عمل عدول میشود.کنترل و نظارت شدید غیرمنطقی است. مشارکت در برنامهریزی و تصمیمگیری متناسب با توان کارکنان، لازمه حفظ کرامت آنهاست. نگاه ابزاری به کارکنان صحیح نیست. استفاده از شیوههای آمرانه و استبدادی محض معقول نیست. با توجه به ویژگی حقیقتجویی، اطاعت بیچونوچرا متوقّع نیست و با توجه به دوساحتیبودن او، نظریههای مادی در انگیزش کامل و پاسخگوی همه نیازها نیست. لازم است محقق در تولید مدیریت اسلامی و برای پاسخ به مسائل میان راهحلها (گزارههای اسلامی) و مبانی تردد و تأمل داشته باشد تا پاسخهایی دقیق و منطبق بر مبانی را دریافت و ارائه کند. روش تحقیق، کتابخانهای و بر توصیف و تحلیل دادهها استوار است.