انحراف نرخ ارز حقیقی در اقتصاد کشورهای درحال توسعه: کاربرد رگرسیون انتقال ملایم داده‌های ترکیبی

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48308/jem.2021.223412.1646
چکیده

از آنجا که اولین گام در کنترل انحراف نرخ ارز حقیقی شناخت صحیح مقادیر تعادلی آن است، در پژوهش حاضر اثر برخی از متغیرهای بنیادی بر نرخ ارز حقیقی در چارچوب یک الگوی غیرخطی و با استفاده از داده‌های 120 کشور درحال‌توسعه مربوط به دوره زمانی 2019-2000 مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس، الگوی تصریح شده نرخ ارز حقیقی شامل متغیرهای توضیحی مانند بهره‌وری، نسبت سرمایه‌گذاری به تولید، نسبت مخارج دولت به تولید، بازبودن تجاری، رابطه مبادله و خالص دارایی‌های خارجی بوده است، که به روش الگوی رگرسیون انتقال ملایم داده‌های ترکیبی برآورد شد. نتایج حاصل از برآورد الگو نشان داد که تمامی این متغیرها اثرات معناداری بر نرخ ارز داشته است. همچنین نتایج نشان‌دهنده وجود انواع مختلف انحراف نرخ ارز (ارزش‌گذاری بیشتر یا کمتر از حد) در تمامی کشورها و تقریباً در همه سال‌های مورد بررسی بود. در بین کشورهای مورد بررسی، ایران نوسان‌های زیادی را در بازار ارز خود تجربه کرده است، به طوری که شاهد نوسان‌های گسترده در نرخ ارز حقیقی تا سال 2002 بود و پس از آن تا حدودی از میزان انحراف از مقدار تعادلی کاسته شد. دلیل این انحراف مبتنی بر هر دو پدیده ارزش‌گذاری بیش از حد و کمتر از حد پول داخلی بوده است.