ارزیابی واکنش دو رقم توت فرنگی به کاربرد کودهای زیستی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

3 مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان دانا زیست لوتوس، گرگان، گلستان، ایران.

4 دانشجوی دکتری فیزیولوژی تولید و پس از برداشت گیاهان باغبانی، گروه باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

5 نویسنده مسئول، دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

doi
10.22069/jopp.2024.22850.3194
چکیده

سابقه و هدف: توت‌فرنگی گیاهی است که در تولید آن از کودهای شیمیایی و سموم مختلف استفاده می‌شود. استفاده از کودهای زیستی، علاوه بر حل مشکلات استفاده از کودهای شیمیایی، بهبود سلامت بوته‌ها و کاهش به کارگیری سموم را نیز بههمراه دارد. این پژوهش، با هدف بررسی واکنش دو رقم توت‌فرنگی به استفاده از کودهای زیستی انجام شدهاست.مواد و روش‌ها: نشا‌های توت‌فرنگی در اسفندماه در گلدان کشت شدند و مراقبت‌های لازم انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج تکرار انجام شد و تیمارها شامل دو رقم (کاماروسا و پاروس)، سه سطح کودی (شاهد، لارما 222 و لارما 444) و سه روش کاربرد (تلقیح ریشه قبل از کاشت، محلول‌پاشی و کود آبیاری) بودند. کودهای زیستی مورد استفاده، تولید شده در شرکت دانش‌بنیان دانا زیست لوتوس استان گلستان، بودند که بر پایه دو باکتری‌ Psudomonas fildesensis NB5 و Bacillus pumilus NB4 تولید و تجاری‌سازی شده‌اند. کوددهی به سه روش خیساندن ریشه قبل از کشت (پرایمینگ ریشه)، محلولپاشی و کود-آبیاری انجام شد. صفات مورفولوژیکی از جمله، وزن، طول، قطر و عملکرد میوه، و همچنین تعداد برگ، وزنتر و خشک برگ و صفات بیوشیمیایی از جمله اسیدیته میوه، مواد جامد محلول، اسیدیته قابل تیتراسیون، شاخص کلروفیل، آنتیاکسیدان و آنتوسیانین مورد ارزیابی قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد رقم پاروس از نظر صفات رویشی برتر بود و رشد قوی‌تر و شاخ و برگ بیشتری تولید کرد. اما رقم کاماروسا به لحاظ زایشی و خواص آنتی‌اکسیدانی بالاتر، مورد توجه قرار گرفت. تیمار شاهد با توجه به عدم دریافت تغذیه مناسب از لحاظ صفات رویشی، زایشی و کیفی در پایینترین سطح قرار داشت، این در حالی است که استفاده از کود لارما 222 بهصورت کودآبیاری و در برخی موارد محلول‌پاشی، منجر به بیشترین مقادیر وزن میوه، طول میوه، تعداد برگ، وزنتر و خشک برگ، تعداد خوشه گل و عملکرد شد. به طوری که استفاده از این تیمار بیشترین مقدار عملکرد را به میزان 306 گرم در بوته در رقم کاماروسا به همراه داشت. در رقم کاماروسا، تیمار لارما 444 منجر به بیشترین قطر میوه، طول دمبرگ، تعداد روندک، سطح برگ، طول و وزنتر و خشک ریشه شد. همچنین استفاده از این کودهای زیستی مبتنی بر باکتری‌های سودوموناس و باسیلوس، منجر به افزایش قند و اسیدیته میوه، آنتوسیانین و فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره میوه شد. به طوری که بیشترین قند میوه و شاخص طعم در تیمار لارما 444 که بهصورت کودآبیاری اعمال شد به ترتیب به میزان 28/13 درصد و 37/11 مشاهده گردید. همچنین بیشترین میزان آنتوسیانین نیز در همین تیمار به مقدار 07/29 میلی‌گرم بر لیتر در رقم کاماروسا به‌دست آمد.