آندره ژید و گفتمانهای قدرت؛ نگاهی نو به فرآیند افسونزدایی از کمونیسم در کتاب بازگشت از شوروی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مطالعات فرانسه، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار مطالعات فرانسه، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jor.2022.324725.2162چکیده
پس از پیروزی انقلاب اکتبر روسیه در سال 1917 و استقرار نظام کمونیستی در این کشور، سرزمین شوراها به آرمانشهر بسیاری از روشنفکران آن زمان بدل شد. از آن جمله، آندره ژید بود که طی دعوتی از سوی اتحادیة نویسندگان شوروی در 1936 به همراه تنی چند از دوستان خود، به آنجا سفر کرد تا سرزمین رؤیاهای خود را از نزدیک ببیند. اما آنچه دید و در بازگشت تحت عنوان بازگشت از شوروی نوشت حکایت از تأسف و نومیدی از تحقق آرمانهای بزرگ انسان قرن بیستم داشت. این افسونزدایی آشکار در متن ژید، اما به سادگی حاصل نشده است بلکه همزمان از تأثیرات و عواملی خبر میدهد که طبق نظر میشل فوکو، گفتمان قدرت در یک دورة خاص را شکل میدهند و بر انتخابهای فردی و جمعی نویسنده اثر میگذارند. ما در این مقاله تلاش میکنیم تا با استفاده از روش پژوهش تاریخی و با تکیه بر نظریات تاریخگرایی نوین به درک کنش متقابل گفتمانهای مرکزی قدرت و نقش آنها در فرایند افسونزدایی از کمونیسم در نگاه ژید بپردازیم.
