فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: تولید نشاء پیاز در شرایط آب و هوایی گرم اهواز در اواخر تابستان و اوایل پاییز با چالش‌هایی همراه است. لذا، بکارگیری روش‏های نوین تولید نشاء در سیستم هیدروپونیک یا آب کشت منجر به مطالعه‏هایی در رابطه با پرورش نشاء پیاز در این محیط کشت تحت تأثیر دو فاکتور زراعی ژنوتیپ و تراکم گردید. هدف از این مطالعه تعیین ژنوتیپ و تراکم مناسب برای پرورش نشاء زودرس و بازار پسند در زیر نور مصنوعی می باشد. جهت افزایش امنیت غذایی جامعه و پایداری تولید پیاز، یکی از راهکارهای مناسب تولید نشاء در شرایط کنترل شده با استفاده از لامپ‌های LED می‎باشد. مواد و روش‎ها: به منظور بررسی تأثیر تراکم و ژنوتیپ پیاز بر روی نشاء تولیدی در کشت هیدروپونیک زیر نور لامپ‏های LED، آزمایشی در سال 1402 در اطاق پرورش گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اول شامل 1 ژنوتیپ پیاز ایرانی (رامهرمزی) و ارقام وارداتی (پریماورا و انزا) و فاکتور دوم 4 سطح تراکم {1، 2، 6 و 12 گیاه در یک سلول سینی کشت} بود. بلافاصله پس از سبز شدن بذرها، سینی‏های کشت 105 حفره‏ای به اطاقک پرورش (سطح کل آزمایش 4 متر مربع بود) با نور لامپ‏های ال ای دی (ترکیبی از لامپ آبی و قرمز با نسبت [۵۰ :۵۰] ) با شدت نور 300 میکرومول بر متر مربع در ثانیه، منتقل شدند. پس از 60 روز از نشاءها نمونه گیری شد و صفاتی نظیر ارتفاع بخش هوایی، طول ریشه، سطح برگ نشاء، قطر سوخ‏چه نشاء، وزن تر و خشک بخش هوایی و ریشه، کلروفیل a، b و کل، کارتنوئید و ویتامین ث پژوهشی در سال زراعی 1402 در دانشگاه شهید چمران اهواز مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده با نرم افزار SPSS نسخه 21 و آزمون چند دامنه‏ای دانکن در سطح احتمال 5 درصد تجزیه و تحلیل شدند.یافته‏ها: نتایج نشان داد اثر ژنوتیپ، تراکم و اثر متقابل آن‏ها بر تمامی صفات مورد بررسی معنی‌دار بود. بیش‎ترین قطر سوخ‏چه نشاء در تراکم 1 بوته در سلول و کم‎ترین آن در تراکم 12 بوته در سلول مشاهده شد. بیش‎ترین وزن بخش هوایی و وزن ریشه در رقم انزا مشاهده گردید. بیش‎ترین سطح برگ نشاء (16 سانتی‏متر مربع) در رقم انزا با تراکم 1 بوته در سلول و کم‎ترین آن (3/6 سانتی‏متر مربع) در ژنوتیپ رامهرمزی در تراکم 12 بوته در سلول ثبت شد. رقم انزا در تراکم 2 بوته در سلول (2/1 میلی‌گرم بر گرم) و رقم پریماورا در تراکم 2 بوته در سلول (22/0 میلی‌گرم بر گرم) به ترتیب بیش‏ترین و کم‏ترین میزان کلروفیل a را به خود اختصاص داده‏اند. بیش‏ترین و کم‏ترین آسکوربیک اسید به ترتیب از رقم پریماورا در تراکم 6 بوته در سلول (98/15 میلی‌گرم بر گرم) و کم‏ترین آن از رقم انزا در تراکم 6 بوته در سلول (94/15 میلی‌گرم بر گرم) به‏دست آمد. نتیجه‏گیری: کلیه بذور سبز شده در تمام تیمارها تا انتهای رشد نشاء سالم بودند و قادر به تولید گیاه در مزرعه بودند. نتایج این آزمایش نشان داد امکان تولید نشاء پیاز با استفاده از لامپ‌های LED وجود دارد، اما کیفیت و کمیت نشاء تولیدی تحت تأثیر ژنوتیپ و تراکم کاشت قرار می‌گیرد.