فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نماتد سیستی چغندرقند یکی از عوامل مهم محدود کننده تولید چغندرقند در کشور و سایر نقاط جهان است. بهترین و موثرترین روش مبارزه، استفاده از ارقام و هیبریدهای مقاوم می باشد. این نماتد در سطح جهانی پراکنده است و عمدتاً در آب‌وهوای معتدل ، مدیترانه‌ای و نیمه گرمسیری یافت می‌شود، بطوریکه در مناطق عمده کشت چغندرقند در بیش از 87 کشور یافت و شناسایی‌شده است. هدف از انجام تحقیق حاضر تعیین عملکرد هیبریدهای خارجی دریافت شده، در مناطق آلوده به نماتد سیستی و انتخاب هیبرید یا هیبریدهای مقاوم به این نماتد و عملکرد بالا برای آزمایشات VCU آتی و نهایتاً معرفی آن‌ها برای کشت در مناطق آلوده کشور می‌باشد. به منظور ارزیابی مقاومت به نماتد سیستی هیبریدهای جدید چغندرقند شرکت سینجنتا، پروژه ای به سفارش شرکت مذکور به صورت یک آزمایش در سه منطقه در استانهای خراسان رضوی(مشهد، ایستگاه طرق)، فارس(ایستگاه زرقان) و آذربایجان غربی (خوی، روستای پکاچیک) هر آزمایش به تعداد 16 ژنوتیپ (11 هیبرید متعلق به شرکت مذکور و دو شماره حساس به همراه سه رقم تجارتی به عنوان شاهد مقاوم به نماتدسیستی) در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار در مزارع آلوده به نماتد سیستی چغندرقند به اجرا درآمد. پس از نمونه‌برداری و ثبت اطلاعات در برنامه Excel نسبت به تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SAS 9.1 اقدام شد. با توجه به اینکه این پژوهش در چند منطقه اجـرا گردیـده بـود لـذا قبـل از تجزیـه مرکب، اقدام به انجام آزمون یکنواختی واریانس‌هـا از طریق آزمون بارتلت گردید. نتیجـه ایـن آزمـون نشـان داد واریانس خطاهای آزمایشی برای برخی صفات یکنواخت هستند، بنابراین اقدام به تجزیه مرکب صفات گردید. جهت مقایسه میانگین صفات نیز از آزمون دانکن در سطح احتمال پنج درصد استفاده گردید. پس از برداشت آزمایشات، خصوصیات کمی و کیفی هر یک از ژنوتیپ ها مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. آزمون بارتلت برای تست یکنواختی واریانس خطای سه آزمایش انجام شد. کای اسکوئر صفات عیارقند، عملکرد شکر سفید و سدیم ریشه معنی دار نبود و برای تجزیه واریانس مرکب استفاده شدند. در تجزیه واریانس مرکب، اثرمتقابل ژنوتیپ در مکان برای صفات مذکور معنی دار شد. بنابراین، امکان مقایسه میانگین اثرات اصلی مکان و ژنوتیپ نبود و فقط در داخل هر منطقه ژنوتیپ ها با یکدیگر مقایسه میانگین شدند. بدین ترتیب مشخص شد در هر سه منطقه مشهد، زرقان و خوی، هیبرید F-21119 به ترتیب با عملکرد شکر سفید 63/10 تن در هکتار، 54/6 تن در هکتار و 07/6 تن در هکتار برترین هیبرید آزمایشی بوده و سازگاری خوبی در سه منطقه داشته است.البته برای تائید برتری هیبرید منتخب از این تحقیق، پیشنهاد می‌گردد در آزمایش‌های تعیین ارزش زراعی آتی کشت‌شده و پایداری عملکرد قند سفید آن نیز به اثبات برسد