فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: کاربرد گیاهان پوششی جنس ماشک یکی از روش‌های رایج فرونشانی جهت علف‌های هرز است که خدمات اکوسیستمی متعددی را در اراضی کشاورزی به دنبال دارد. از موانع عمده کاربرد گیاهان جنس ماشک مشکلات مربوط به جوانه‌زنی بذر آنها است. بنابراین هدف از انجام این مطالعه تعیین پاسخ جوانه‌زنی و سبز شدن بذور برخی گونه‌های جنس ماشک به عوامل محیطی شامل دما، رطوبت و شوری است. مواد و روش ها: این پژوهش در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه زراعت پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال 1401 انجام شد و تاثیر رژیم‌های دمای مختلف (5، 10، 15، 20، 25، 30 درجه سانتیگراد) و سطوح مختلف شوری (4، 8، 16، 32، 64، 128، 256 میلی مولار کلرید سدیم) و رطوبت ( 2/0-، 4/0-، 6/0-، 8/0-، 1-، 2/1-، 4/1- مگاپاسکال) بر جوانه‌زنی بذر گونه‌های مختلف ماشک جنس Vicia مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین تاثیر عمق دفن در خاک بر سبز شدن دانهال این گونه‌ها در گلخانه نیز ارزیابی شدند.یافته ها: نتایج مطالعه روی شوری نشان داد که بیشترین درصد جوانه‌زنی بذور مختلف در دمای 25 درجه سانتیگراد بدست آمد و از میان آن‌ها 100 درصد جوانه‌زنی تنها در گونه V. sativa (واریته اراک) بدست آمده بود. از طرف دیگر با افزایش غلظت نمک میزان جوانه‌زنی کاهش یافت. و برازش معادله نشان داد که بیشترین درصد جوانه‌زنی در سطوح شوری زیر 32 میلی مولار بود و گونه dasycarpa V. حساسیت بیشتری را به شوری نشان داد. در برازش معادله به داده‌های حاصل از تاثیر خشکی بر درصد جوانه‌زنی گونه‌ها و ارقام مختلف ماشک نشان داد که بیشترین درصد جوانه‌زنی در تنش اسمزی زیر 2/0- مگاپاسگال بوده است و از میان گونه‌ها گونه villosa V. حساسیت بیشتری را نشان داد. در بررسی تاثیر عمق دفن در خاک بر درصد سبز شدن گونه ها و ارقام مختلف ماشک نشان داد که با افزایش عمق دفن، درصد سبز شدن کاهش یافت و این کاهش در عمق های بین 2 تا 8 با شیب تندی همراه بود. نتیجه گیری:یافته‌های پژوهش حاضر نشانگر گرمادوست بودن گونه های ماشک می باشد و بهترین دمای جوانه‌زنی بذور گونه های ماشک دمای 25 درجه سانتیگراد می باشد. نتایج نشان داد بیشترین درصد جوانه‌زنی در سطوح شوری زیر 32 میلی مولار بوده و با افزایش عمق دفن، درصد سبز شدن کاهش یافت از بین گونه ها، گونه Villosa با شیب کمتری کاهش یافت که نشان دهنده مقاومت به عمق کاشت و توانایی سبز شدن در عمق های بالا را دارد.