تجلی متنی خدا در قرآن

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

doi
08
چکیده

به تصریح روایات، خدا در قرآن تجلی یافته است. این تجلی می‌تواند به دو صورت متنی و روحانی باشد. تجلی روحانی در ابعاد گوناگون، به مقاله‌هایی دیگر با محوریت «اعجاز تأثیری» موکول است و این مقال، تنها تجلی متنی را دنبال می‌کند. تجلی خدا در متن با نشانه‌هایی در آن همراه است که از طریق شناخت نشانه‌ها می‌توان بدان راه جست. برخی این فرایند را انتساب متن به خدا و به‌اختصار «نظریۀ انتساب» نام نهاده‌اند.نظریه‌پرداز مورد بحث در این مقال، اعجاز قرآن را به نشانه‌های متنی خدا مربوط دانسته و در مسیر تبیین و تثبیت دیدگاه خویش شبهه‌هایی بر نظریۀ مشهور که اعجاز قرآن را به فرابشری** بودن متن قرآن از جهت بیان و محتوا نسبت می‌دهد، وارد کرده و نظریۀ خویش را تنها راه پاسخگویی به آنها دانسته است؛ ازاین‌رو نگارنده در این مقاله ـ ضمن واکاوی این نظریه بر اساس نوشته‌های نظریه‌پرداز ـ اشکالات آن را آشکار کرده و به شبهه‌های وی پاسخ داده است. درضمن نگارنده کوشیده صورتی از نظریۀ یاد‌شده ـ یا تجلی متنی خدا در قرآن ـ را که درست و حقیقت می‌داند، با تبیین مناسب‌تری ارائه کند.