فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: تغییرات آب‌و‌هوایی می‌تواند اثرات مستقیم و غیرمستقیم بر بوم‌سازگان‌های‌ طبیعی داشته باشد. درک این اثرات برای مدیریت مؤثر منابع محیطی و برنامه‌ریزی حفاظتی آینده ضروری است. بدنبال این تغییرات، تنش آبی به‌عنوان چالش‌ اصلی برای بوم-سازگان‌ طبیعی شناخته شده است. تأثیر قارچ‌های میکوریز بر روی گیاهان میزبان به‌طور گسترده‌ای برای کاهش اثرات نامطلوب تنش آبی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. مطالعه حاضر اثر قارچ اکتو‌میکوریز ترافل سیاه تابستانی (Tuber aestivum) بر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی برگ‌های گیاه پالونیا فورتونی و بلوط بلند‌مازو را در شرایط تنش آبی مورد ارزیابی قرار داد.مواد و روش‌ها: این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی در دو گروه تلقیح شده با قارچ و شاهد (بدون تلقیح) انجام شد. اسپان قارچ T. aestivum به صورت بسته تجاری از شرکت پویا فن‌آوران زیستی توسکا در ایران تهیه گردید. برای تلقیح نهال‌ها، طبق دستورالعمل شرکت سازنده، ماده تلقیح پودری در آب مقطر به حالت تعلیق درآمده است. طی سه مرحله تلقیح به خاک اطراف نهال-ها به ازای هر گلدان یک گرم با غلظت 108 اضافه شد. تشکیل همزیستی بین قارچ و گیاه میزبان با استفاده از روش‌های چشمی و روش رنگ‌آمیزی ارزیابی شد. تنش آبی با توقف آبیاری تا رسیدن نهال‌های تلقیح شده به نقطه پژمردگی اعمال شد، در حالی که نهال‌های شاهد ظرفیت زراعی کامل را در این مدت حفظ کردند. پس از اعمال تنش، از اسپکتروفتومتر برای اندازه‌گیری فعالیت آنزیم-های آنتی‌اکسیدانی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که تفاوت معنی‌داری در سطح 95 درصد در ‌فعالیت کاتالاز در پالونیا و در سطح 99 درصد در فعالیت پراکسیداز در بلند‌مازو و پالونیا وجود دارد. طول مدت تنش آبی در پالونیا 10 روز و در بلند‌مازو 24 روز بود که بلند‌مازو مقاومت بیشتری نسبت به پالونیا نشان داد. علاوه بر وجود قارچ T. aestivum، این مقاومت به تنش ممکن است به دلیل سامانه ریشه عمیق‌تر بلند‌مازو باشد که جذب آب و مواد غذایی را افزایش می‌دهد.نتیجه‌گیری: تلقیح میکوریزی با T. aestivum می‌تواند به‌عنوان یک محرک زیستی و یک عامل محافظ سازگار با محیط زیست در برابر تنش آبی در نهال‌های بلند‌مازو و پالونیا عمل کند. این کاهش اثر تنش به نظر می‌رسد در اثر بیشتر شدن فعالیت آنزیم آنتی-اکسیدانی گیاهان تحت تنش آبی باشد. با این حال، مسائل متعددی در مورد تعامل بین گیاهان میزبان و قارچ‌های اکتومیکوریز، به‌ویژه ترافل سیاه تابستانی ‌وجود دارد. این امر مستلزم مطالعات بیشتر برای روشن شدن نقش قارچ‌های اکتومیکوریز در گونه‌های مختلف درختی است که تنش آبی را تجربه می‌کنند.