ارزیابی شاخص‌های تنوع زیستی علف‌های هرز مزارع توت‌فرنگی استان کردستان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 نویسنده مسئول، استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

3 استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

4 محقق مرکز تحقیقات کشاورزی کردستان، سنندج، ایران

5 دانشجوی دکتری گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22069/jopp.2023.21419.3047
چکیده

چکیدهسابقه و هدف: یکی از قطبهای تولید توت فرنگی در کشور، غرب کشور خصوصا استان کردستان می باشد. در این تحقیق فلور علف‌های هرز مزارع توت‌فرنگی استان کردستان در شهرستانها مریوان و کامیاران بررسی گردید. هدف اصلی این مطالعه، شناسایی و ارزیابی گونه‌های علف‌های هرز حاضر در این شهرستانها و تعیین شاخص غالبیت آن‌ها بود. با بررسی فلور علف‌های هرز در این مزارع، می‌توان بهترین راهکارهای کنترل و مدیریت علف‌های هرز در کشت توت‌فرنگی این شهرستانهای را شناسایی کرد. این تحقیق می‌تواند به کشاورزان و متخصصان کشاورزی در این شهرستانها کمک کند تا با استفاده از روش‌های موثرتری، بهبود عملکرد کشت و کنترل بهتر علف‌های هرز در مزارع توت‌فرنگی داشته باشند.مواد و روش‌ها: در این تحقیق، در سال 1399 مزارع توت‌فرنگی در شهرستانها مریوان و کامیاران در استان کردستان انجام گرفت. ابتدا، 13 مزرعه در 6 روستا در منطقه کامیاران و 11 مزرعه در 11 روستا در منطقه مریوان انتخاب شدند. سپس، نمونه‌برداری از این مزارع با استفاده از روش W انجام شد. نمونه‌های علف‌های هرز جمع‌آوری شدند و بر اساس ویژگی‌های مورفولوژیک و شاخص‌های غالبیت شناسایی شدند. سپس، از روش‌های آماری توصیفی برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده گردید. در نهایت، گونه‌های علف‌های هرز با شاخص های غالبیت مختلف شناسایی شدند.یافته‌ها: یافته‌های این مطالعه نشان داد که در منطقه کامیاران، علف‌های هرز پهن‌برگ مانند پیچک صحرایی، خارلته، تلخه، چسپک، سیر وحشی و ماشک بیشترین شاخص غالبیت را داشتند. اکثر این علف‌های هرز چندساله بوده اما ماشک جزو علف‌های هرز یک‌ساله بود. در منطقه مریوان نیز تمامی گونه‌های علف‌های هرز دارای شاخص غالبیت بالا بودند، اما گونه‌های خرفه و مرغ بیشترین شاخص غالبیت را نسبت به سایر علف‌های هرز نشان دادند. این نتایج نشان می‌دهد که مزارع توت‌فرنگی در این شهرستانها با علف‌های هرز پهن‌برگ و علف‌های هرز گونه‌های خرفه و مرغ روبرو هستند. براساس این یافته‌ها، روش های کنترل و مدیریت علف‌های هرز در این شهرستانها باید متناسب با این گونه‌ها و شاخص غالبیت آن‌ها باشد. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های این مطالعه، علف‌های هرز پهن‌برگ مانند پیچک صحرایی، خارلته، تلخه، چسپک، و ماشک تولید و عملکرد توت‌فرنگی را در شهرستانها مریوان و کامیاران تحت تاثیر قرار داده است. همچنین، علف‌های هرز خرفه و مرغ نیز در منطقه مریوان بیشترین شاخص غالبیت را نسبت به سایر علف‌های هرز دارند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که برای کنترل و مدیریت علف‌های هرز مختلف در مزارع توت‌فرنگی این شهرستانها، باید متناسب با هر علف هرز، روش های خاصی مورد استفاده قرار گیرد. استفاده از روش‌های مؤثر مانند روشهار زراعی، مکانیکی و شیمیایی می‌تواند به عملکرد بهتری برای محصول توت‌فرنگی در این شهرستانها دشت یافت. همچنین، آگاهی از گونه‌ها و شاخص غالبیت آن‌ها می‌تواند به کشاورزان و متخصصان کشاورزی کمک کند تا روش های مناسبی برای مدیریت و کنترل علف‌های هرز در مزارع خود انتخاب کنند.