فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: امروزه یکی از چالش‌های مهم پیش روی کشاورزی در جهان پدیده گرم شدن زمین و بروز تنش گرمایی در بسیاری از محصولات کشاورزی می‌باشد. توت فرنگی یکی از محصولات مهم باغبانی است که تغییر اقلیم و گرم شدن هوا بر رشد و عملکرد آن تأثیر منفی داشته است. راهکارهای مختلفی جهت مقابله با تنش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد که از جمله می‌توان به کاربرد سیلیسیم و تلقیح با باکتری میکوریزا اشاره نمود. سیلیسیم در انواع تنش‌ها کاربرد داشته و در شرایط گرما و خشکی نیز مؤثر واقع شده‌است. همچنین قارچ‌های میکوریزا از طریق باز نگه داشتن روزنه‌های زیر برگ، موجب تأخیر در کاهش محتوای نسبی آب برگ در طی انواع تنش می‌گردد. هدف از انجام این آزمایش ارزیابی اثرات کاربرد قارچ و سیلیکات پتاسیم روی بوته‌های دختری به‌منظور مقابله با اثر تنش دمای بالا بر روندک و بوته‌های دختری و بررسی رشد رویشی روندک می‌باشد. مواد و روش‌ها: به همین منظور، پژوهشی با بررسی اثر سیلیکات پتاسیم و قارچ میکوریزا بر تحمل تنش گرمایی توت‌فرنگی رقم کاماروسا و نیز ارزیابی امکان افزایش تحمل گیاه نسبت به گرما در گلخانه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری اجرا شد. پس از گذشت دو ماه از استقرار، گیاهان در محیط کنترل‌شده (شاهد) نگه داشته شده و بقیه گیاهان به دمای تنش(40 درجه سانتتی‌گراد) منتقل گردیدند. یک گروه گلدان در فضای بدون تنش که درجه حرارت آن در روز 1±25 و در شب 1±16 درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی 60±5 درصد بود و گروه دیگر گلدان‌ها در گلخانه تحت تنش قرار گرفتند. بوته‌ها در دمای 25 درجه قرار داده و هر ساعت 2 درجه سانتی گراد دمای گلخانه اضافه شد. بعد از هفت ساعت که دمای گلخانه از 25 درجه به 40 درجه سانتی گراد رسید، دمای گلخانه روی 1±40 درجه سانتی گراد تنظیم و بوته‌ها بدین صورت به‌مدت سه روز در دمای تنش‌زا قرار گرفتند. این پژوهش در قالب طرح فاکتوریل به‌صورت کاملاً تصادفی با سه فاکتور شامل دو سطح قارچ میکوریزا (با و بدون قارچ میکوریزا)، سه سطح سیلیکات پتاسیم (صفر، 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر) به‌شکل محلول‌پاشی و دو سطح دمایی (25 و 40 درجه سانتی گراد) با سه تکرار در گلخانه با کشت خاکی انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که تنش دمای بالا موجب کاهش ویژگی‌های وزن‌تر ریشه، وزن خشک برگ و میزان سیلیسیم شد. کاربرد سیلیکات پتاسیم موجب بهبود وزن‌تر برگ، وزن خشک برگ، ریشه، محتوای آب نسبی، محتوای پرولین و... شد. کاربرد سیلیکات پتاسیم 50 میلی‌گرم در لیتر، در صورت حضور و عدم حضور میکوریزا به‌ترتیب سبب افزایش معنی‌داری به میزان بیش از 1/2 و 5/3 برابری وزن خشک برگ شد. همچنین در غلظت سیلیکات پتاسیم 100 میلی‌گرم در لیتر بالاترین میزان وزن‌تر ریشه با میانگین 03/6 گرم مشاهده گردید. بیشترین میزان آب نسبی برگ در تیمار تنش گرمایی در بوته‌های تلقیح شده با قارچ و بدون تیمار سیلیکات پتاسیم با میانگین حدود 65/89 درصد مشاهده شد که با سایر سطوح تیماری تفاوت معنی‌داری ایجاد کرد. در غلظت 100 میلی‌گرم در لیتر سیلیکات پتاسیم، افزایش معنی‌دار 6/1 برابری در محتوای پرولین مشاهده شد، به طوریکه مقدار پرولین در تیمار شاهد با میانگین 023/0 میکرو مول بر گرم بوده که در تیمار 100 میلی‌گرم در لیتر به 0663/0 میکرو مول بر گرم رسید. نتیجه‌گیری: در نهایت، مشخص شد که تنش دمای بالا بسیاری از فاکتورهای زیستی و بیوشیمیایی گیاه توت فرنگی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد که کاربرد سیلیکات پتاسیم 50 میلی‌گرم در لیتر توأم با قارچ میکوریزا برخلاف کاربرد جداگانه آنها، از ورود آسیب گرما به بخش‌های مختلف گیاه جلوگیری کرد.