فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

علی بن خطیب، شاعر و نویسندۀ رسالۀ اخلاقی و عرفانی وسیله‌العارفین، بنا به شواهد تاریخی و نسخه‌شناختی در نیمۀ نخست قرن دهم به دنیا آمد. در روزگاری می‌زیست که علاوه بر سلاطین صفوی، حاکمان و امیران ملوک‌الطوایف آسیای میانه، در سایۀ حکومت صفویان در ایران حکم‌رانی می‌کردند. وی در ملازمت اصحاب عرفان و تصّوف بود. قرآن و احادیث را نزد بزرگان زمان به خوبی فراگرفت تا اینکه خود به درجۀ اجتهاد رسید. وی پس از تکمیل علوم حوزوی که در آن اوان به سبب همه‌گیرشدن مذهب رسمی شیعه رونقی چشم‌گیر یافته بود، جهت رفع نیاز متعلّمان از گسترۀ فنّ خطابه اهتمام به نگارش رسالۀ پنج‌گانه‌ای به نام وسیله‌العارفین ورزید که هر کدام از این رساله‌ها متضمّن مباحث عمومی و رهنمودهایی برای اهل معرفت، متشرّعه، طلاّب، و به خصوص خطیبان بود. اطلاعات دقیقی از مولد و مدفن وی در دسترس نیست؛ اما با توجّه به قراین متنی و ارادت خاص وی به فخرالدین عراقی می‌توان نواحی مرکزی ایران را برای آغاز و پایان کار وی در نظر گرفت. این مقاله به اختصار، تنها نسخۀ به جا مانده از اثر وی را معرفی می‌کند.