معرفي نسخه خطي مصابيح‌القلوب، حسن‌بن حسين شيعي سبزواري و سيري در سبك نثر آن

نویسندگان
doi
چکیده

یکی از راه‌های مهم شناخت پیشینه فرهنگی و وضعیت فکری علمی و ادبی و زبانی گذشتگان، شناخت آثار مکتوب آنهاست. باتصحیح و احیای هریک از آثاری که بصورت نسخه خطی در کنج کتابخانه‌ها مهجور مانده اند می‌توان به شناختی دقیق و قضاوتی صحیح در باره پیشینه فرهنگ و ادب ایرانی رسید. که به طور خاص یکی از اين نسخ (با عنايت به چهار نسخه صحيح مورد استناد) اثر ارزشمند «مصابيح‌القلوب» حسن‌بن حسين شيعي سبزواري كه شامل پنجاه و سه فصل است كه به شرح و تفسير پنجاه و سه حديث از پيامبر (ص) پرداخته مؤلف هر فصل را با روايتي آغاز كرده و سپس به ترجمه و شرح حديث مي‌پردازد و از آيات متعددي سخن به ميان آورده است. از بعد تلميح، كنایه، تشبيه و سجع و موازنه و غیره بر ديگرگونه‌ها غلبه دارد. در كل «مصابيح‌القلوب» سراسر از موضوعاتي است كه در مورد فضيلت پيامبر (ص)، و علي‌ابن ابي‌طالب (ع) و حال و كمال درويشان و صبر و توكل و تسليم و غیره است كه باعث طبيب خاطر خوانندگان مي‌شود. با بررسي اين اثر معلوم مي‌شود كه مؤلف بر ادبيات پارسي كاملاً مشرف و آگاه بوده و كوشيده است اثري را فراهم كند كه از نظر ادبي، علمي، هنري، عرفاني تكميل باشد. اين سند برجسته قابل تأمل است و همچنين ارزش ادبي و عرفاني آن درخور پژوهش است.