کشف ابیاتی نو یافته از آذربیگدلی در تذکرۀ عذری

نویسندگان
doi
چکیده

تذکره‌ها و جنگ‌ها از منابع مهم در بررسی میراث شاعران کهن ایرانی‌اند و می‌توانند در تصحیح یا گردآوری اشعار نویافته به کار روند. تذکرۀ عذری بیگدلی، از تذکره‌های ارزشمند قرن دوازدهم هجری، تاکنون کمتر در تصحیح دیوان آذر بیگدلی به کار گرفته شده است. با وجود پندار رایج مبنی بر هم‌پوشانی کامل ابیات این تذکره با «آتشکدۀ آذر»، پژوهش حاضر با بررسی چهار نسخۀ خطی معتبر از تذکرۀ عذری و مقایسۀ انتقادی آن‌ها با متن آتشکده و دیوان چاپی آذر، نشان می‌دهد که این تذکره حاوی ابیاتی است که در آتشکده و سایر آثار آذر ثبت نشده‌اند. این ابیات نویافته نه تنها بر ارزش تذکرۀ عذری به‌عنوان منبعی مستقل برای شناخت دقیق‌تر شعر آذر و شاعران دورۀ بازگشت تأکید دارد، بلکه در مسیر تکمیل و تصحیح دیوان‌ها نیز سودمند است. همچنین ساختار تذکره و محتوای آن، ظرفیت‌های تازه‌ای را برای پژوهش دربارۀ اشعار اقتراحی و فضای انجمن‌های ادبی آن دوره نمایان می‌سازد.