فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: محلول‌پاشی روشی مکمل برای کاهش مصرف کود است. در مواردی برای تامین نیاز فوری گیاه به عنصری خاص و هم‌چنین جبران جذب پایین عناصر از خاک در اوایل بهار به‌علت فعالیت اندک ریشه‌ها استفاده می‌شود. این روش به دلیل کاهش تلفات کود دارای مزایای متعددی از جمله بهبود عناصر غذایی و کاهش مصرف کود و در نتیجه آسیب زیست محیطی کمتری است. تأمین مواد مغذی در زمان‌های بحرانی فنولوژی گیاه مانند القای گل، شروع گل، تمایز اندام‌های زایشی و مرحله رشد میوه به‌علت رقابت بین ریشه و میوه در جذب و مصرف عناصر غذایی بسیار مهم است. این پژوهش با هدف بررسی اثر زمان محلول‌پاشی برگی عناصر غذایی بر عملکرد و برخی ویژگی‌های کمی و کیفی میوه کیوی‌فروت رقم هایوارد در زمان برداشت و دوره انبارداری به مدت دو سال در شهرستان آستارا انجام شد. مواد و روش‌ها: این آزمایش طی سال‌های 1400 تا 1401 روی تاک‌های کیوی‌فروت با عناصر غذایی شامل اوره (یک درصد)، سولفات روی (ppm2000)، اسید بوریک (ppm1500) و سولفات منگنز (ppm1500) در سه زمان شامل قبل از زمان گل‌انگیزی در اواسط تابستان، زمان تورم جوانه‌ها در اواخر زمستان و زمان آغاز شکافتن کاسبرگ‌ها در بهار محلول‌پاشی شدند. هم‌چنین در تیمار شاهد، تاک‌های کیوی‌فروت با آب محلول‌پاشی شدند. پس ازبرداشت، میوه‌ها به سردخانه انتقال داده شد و کیفیت میوه تحت تیمارهای مختلف زمان محلول‌پاشی عناصر غذایی به مدت سه ماه با فواصل یک‌ماه مورد پایش قرار گرفت. داده‌های آزمایش مزرعه‌ای در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی و داده‌های انبارداری در قالب طرح فاکتوریل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در طرح فاکتوریل عامل اول زمان محلول پاشی در چهار سطح و عامل دوم دوره نگهداری در سه سطح بود. تجزیه و تحلیل آماری کلیه داده‌های به دست آمده با استفاده از نرم افزار آماری SAS (نسخه 9) و مقایسه میانگین‌های تیمار با آزمون دانکن در سطح احتمال 5 درصد انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که عملکرد در سال دوم 15 درصد بیشتر از سال اول بود. محلول‌پاشی زمستانه با میانگین عملکرد 98/98 کیلوگرم میوه در هر تاک بیشترین میزان عملکرد را تولید کرد و اختلاف معنی‌داری نسبت به همه تیمارها نشان داد. سنگین‌ترین میوه‌ها با میانگین بیش از 109 گرم بدون اختلاف معنی‌دار در تیمارهای محلول‌پاشی تابستانه و بهاره در سال دوم مشاهده شد. تاک‌های کیوی فروت در تیمار محلول‌پاشی زمستانه بیشترین شاخص باروری و مواد جامد محلول را نشان دادند. محلول‌پاشی زمستانه و بهاره مقدار فنل کل میوه را در زمان برداشت کاهش داد اما بر ظرفیت آنتی‌اکسیدانی میوه اثر معنی‌داری نداشت. هم‌چنین بررسی نتایج طی سه ماه نگهداری میوه‌ها در سردخانه نشان داد که کم‌ترین و بیشترین مقدار مواد جامد محلول میوه به ترتیب با 70/8 و 33/16 درصد در زمان برداشت و پایان ماه سوم انبارداری سال اول مشاهده شد. اسیدیته کل میوه در دوره انبارداری کاهش یافت و در پایان نگهداری در سردخانه با 84/1 درصد به کمترین مقدار خود رسید. بیشترین مقدار ویتامین ث میوه، با 91/41 میلی‌گرم در گرم در تیمار زمستانه در زمان برداشت مشاهده شد و کم‌ترین مقدار با 04/29 میلی‌گرم در گرم در پایان انبارداری سال اول مشاهده شد. بیشترین مقدار ماده خشک میوه در تیمار محلول‌پاشی تابستانه و شاهد در سال دوم مشاهده شد. کم‌ترین مقدار کاهش وزن ماهیانه میوه 54/3 درصد در تیمار محلول‌پاشی زمستانه در سال دوم مشاهده شد.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، محلول‌پاشی همزمان اوره، سولفات روی، اسید بوریک و سولفات منگنز در اواسط تابستان (زمان گل‌انگیزی) یا اواخر زمستان (مرحله تورم جوانه‌ها) نتایج بهتری نسبت به زمان‌ محلول‌پاشی بهاره داشته و عملکرد و برخی از صفات کمی و کیفی میوه را بهبود بخشید.