فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: کادمیوم یکی از مهمترین آلاینده‌های محیط زیست به شمار می‌رود که موجب صدمات جدی به جانداران و موجوداتی که از آن‌ها تغذیه می‌کنند، می‌شود. زمین‌های کشاورزی آلوده به کادمیوم یک مشکل بزرگ است. زیرا این فلز به راحتی توسط ریشه گیاهان جذب می‌شود و می‌تواند به قسمت‌های هوایی منتقل شود. افزایش تحمل گیاهان به تنش‌های زیستی و غیر‌زیستی موضوع قابل بحث و با اهمیتی است که امروزه بیشتر از پیش به آن پرداخته می‌شود. سلنیوم یکی از عناصری است که می‌تواند در تعدیل تنش در گیاهان استفاده شود. سلنیوم می‌تواند در کاهش اثرات تنش سمیت فلزات سنگین در خاک نقش داشته باشد. مواد و روش‌ها : این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور و چهار تکرار در شرایط کشت هیدروپونیک در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. فاکتور اول شامل کاربرد فلز کادمیوم (کلرید کادمیوم) در محلول غذایی در سه غلظت (صفر، 30و 60 میکرو مولار) و فاکتور دوم محلول پاشی با سلنیوم (سلنات سدیم) در سه غلظت (صفر، 75 و 150 میکرومولار) بود. یافته‌ها: نتایج حاصل نشان داد که با افزایش غلظت کادمیم پارامترهایی مانند وزن خشک برگ، تعداد برگ، هدایت روزنه‌ای و میزان کلروفیل کاهش ولی در مقابل پارامتر‌هایی مانند نشت الکترولیتی، میزان مالون‌دی‌آلدئید و قند‌های محلول افزایش یافتند. به‌طوری‌که بیشترین میزان صفات وزن ‌خشک برگ (1/4 گرم)، تعداد برگ (08/20)، هدایت روزنه‌ای (72/26)، کلروفیل‌کل (221/0) در شرایط بدون کادمیم، در‌حالی‌که بیشترین میزان صفات نشت الکترولیتی (76/45)، مالون‌دی‌آلدئید (072/0)، قند محلول (83/0) در غلظت 60 میکرومولار کامیم بدست آمد. همچنین نتایج مربوط به اثرت متقابل دو فاکتور مذکور نشان داد که بیشترین محتوی نسبی آب برگ (95/65 درصد)، کلروفیلa (18/0میلی‌گرم بر گرم وزن‌تر) در تیمار بدون تنش کادمیم و کاربرد محلول پاشی سلنیوم 150 میکرومولار حاصل شد. همچنین سلنیوم موجب تعدیل تنش و اثرات تنش در گیاهانی که تحت تنش فلزات سنگین بودند گردید، به-طوری که بیشترین تاثیر محلول پاشی سلنیوم در غلظت‌های بالای تنش فلز سنگین کادمیوم بود.نتیجه‌گیری: سمیت کادمیوم موجب بروز اختلال در خصوصیات رشدی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در رشد گیاه کاهو می‌شود، همچنین محلول پاشی سلنیوم موجب بهبود خصوصیات رشدی و بهبود عملکرد گیاه کاهو شده و همچنین موجب کاهش و تعدیل اثرات فلز سنگین کادمیم در گیاه کاهو گردید.سمیت کادمیوم موجب بروز اختلال در خصوصیات رشدی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در رشد گیاه کاهو می‌شود، همچنین محلول پاشی سلنیوم موجب بهبود خصوصیات رشدی و بهبود عملکرد گیاه کاهو شده و همچنین موجب کاهش و تعدیل اثرات فلز سنگین کادمیم در گیاه کاهو گردید.