فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف:بهینه سازی افزایش هم‌گروهی گیاهان زینتی بافت ناهمسان بسیار بااهمیت است. گیاه سانسوریا از جمله گیاهان زینتی برگساره‌ای است که به دلیل تنوع بالا و مقاومت به شرایط محیطی نامساعد برای رشد در درون خانه به خوبی سازگار شده است. ریز‌افزایی ارقام ابلق گیاهان زینتی با حفظ پایداری ژنتیکی آنها همواره حائز اهمیت بوده است. نظر به اینکه در منابع علمی به ریز‌افزایی تعداد محدودی از ارقام تجاری پرداخته شده است و میزان تغییرات ژنتیکی در ظاهر گیاهان باززایی شده نامشخص است، بنابراین این پژوهش در راستای بررسی باززایی 15 رقم تجاری بافت ناهمسان سانسوریا و ارزیابی شباهت گیاهان باززایی شده با گیاه مادری انجام شد. مواد و روش ها:در این آزمایش برگ 15 رقم بافت ناهمسان کلکسیونی سانسوریا با اتانول 70% به مدت 30 ثانیه و کلراکس 10% به مدت 10 دقیقه گندزدایی شدند. ریز نمونه‌های برگ در محیط کشت موراشیگی و اسکوگ (MS) حاوی 25/0 میلی‌گرم در لیتر 2,4-D به مدت 45 روز برای تولید پینه و سپس در محیط کشت حاوی 35/0 میلی‌گرم در لیتر Kinetin در راستای تولید شاخساره کشت شدند. در نهایت ویژگی‌های مورفولوژیکی داده برداری و مقایسه بین ارقام مختلف انجام گرفت. یافته ها:ارزیابی پینه باززایی شده در ارقام گوناگون سانسوریا نشان داد که رقم ’Metallica‘ قادر به تولید بیشترین وزن‌تر پینه است. بهترین کیفیت پینه در ارقام ‘Golden Hahnii’، ‘Black Jack’ و ‘Black Gold’ بود که پینه‌های سبز و زرد فشرده تولید شده در این ارقام در ادامه به بیشترین باززایی شاخساره در این ارقام منجر شد. تنها دو رقم ‘Silver gold’ و ‘Black Diamond’ به ترتیب 32 و 22 درصد گیاهچه‌های باززایی شده شبیه به اصل تولید نمودند. این در حالی است که سایر گونه‌ها فاقد این توانایی بودند. بیشترین پرآوری شاخساره در رقم ‘Black Jack’ (22 گیاهچه) بعد از 80 روز از شروع کشت مشاهده شد. بیشترین میانگین طول شاخساره باززایی شده مربوط به رقم ‘Twist’ بود (بیش از 5 سانتی‌متر). بالاترین درصد سازگاری نیز در رقم ‘Metallica’ (100%) مشاهده شد.نتیجه‌گیری:با توجه به نتایج به دست آمده دو رقم ‘Silver gold’ و ‘Black Diamond’ بر خلاف تصور 32 و 22 درصد گیاهچه شبیه به اصل از طریق ریزنمونه برگ تولید نمودند. ارتباط مستقیمی میان کیفیت پینه‌های تولید شده از ارقام مختلف سانسوریا و تولید گیاهچه وجود داشت. به‌طوری که پینه‌هایی فشرده و به رنگ سبز و زرد از توانایی به‌نسبت بالاتری در تولید گیاهچه برخوردار بودند. بیشترین تولید گیاهچه و برگ مربوط به رقم ‘Black Jack’ بود که نشان دهنده توانایی بالای ژنتیکی این رقم به جهت تولید گیاهچه می‌باشد. گیاهچه‌های تولید شده از سایر ارقام سانسوریا در سایر موارد به دلیل سهولت ریشه‌زایی به خوبی سازگار شدند و در بین آن‌ها گیاهچه‌های تولید شده از رقم ‘Metallica’ به دلیل توانایی تولید بیشتر ریشه از قدرت سازگاری بالاتری برخوردار بودند. نتایج این پژوهش می‌تواند داده‌های اولیه مطلوبی را برای بهنژادی مولکولی این گیاه از طریق انتقال ژن و باززایی گیاه تراریخت از طریق پینه فراهم نماید.