فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهسابقه و هدف: توت‌فرنگی به دلیل طعم منحصر به فرد و وجود انواع ترکیبات بیولوژیکی، میوه‌ای ریز با اهمیت جهانی می‌باشد. اما این محصول حساسیت بالایی نسبت به تنش خشکی دارد. تنش خشکی باعث ایجاد خسارات اقتصادی به دلیل پایین‌آوردن کیفیت محصول تولیدی می‌شود. وقوع دوره‌های خشک‌سالی شدید و طولانی‌ عملکرد محصول و کیفیت میوه را کاهش می‌دهد. کمبود منابع آب عامل اصلی از کاهش محصولات در سراسر جهان است و به زودی شدیدتر می‌شود. زیرا به‌تغییرات آب و هوایی به تدریج مناطق بیشتری از جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بنابراین با توجه به اهمیت اقتصادی و افزایش تقاضا برای میوه‌های ریز به‌ویژه توت‌فرنگی، در این تحقیق اثر ملاتونین و اسید فولویک بر میزان عناصر غذایی موجود در برگ و تاثیر آن بر خصوصیات رشدی توت‌فرنگی در شرایط تنش آبی مورد بررسی قرار گرفت.مواد و روش‌ها: این آزمایش در شهرستان بستان آباد در آذربایجان شرقی انجام شد. برای اجرای آزمایش نشاهای توت‌فرنگی رقم کاماروسا در مهرماه از یک گلخانه تجاری پرورش توت‌فرنگی در شهر ارومیه تهیه و در سینی‌های کشت به گلخانه انتقال یافت. بررسی‌های آزمایشگاهی در آزمایشگاه‌های گروه علوم باغبانی و علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی انجام گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 عامل در 4 تکرار انجام شد. عوامل شامل تنش آبی در سه سطح 100 (آبیاری کامل (شاهد)، 25 و 50 درصد، زهکشی آب قابل نگهداری)، ملاتونین در سه سطح (شاهد) ، 75 و 150 میکرومولار) و اسید فولویک در سه سطح (شاهد)، 200 و 400 میلی‌گرم در لیتر) بودند. ویژگی‌های وزن تر و خشک شاخه و ریشه، عملکرد و عناصر پرمصرف و کم‌مصرف مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه واریانس داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SAS نسخه 9.1 و مقایسه میانگین داده‌ها با استفاده از آزمون چند دامنه‌ای دانکن در سطح پنج درصد انجام شد. یافته‌ها: جدول تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد اثر متقابل خشکی*ملاتونین*اسید فولویک تاثیر معنی‌داری بر میزان وزن تر و خشک ریشه، عملکرد، پتاسیم، کلسیم و آهن داشت. همچنین میزان وزن تر و خشک شاخه، نیتروژن، فسفر، گوگرد، روی، بر و مس به‌طور معنی‌داری تحت تاثیر اثر متقابل خشکی*ملاتونین و خشکی*اسید فولویک قرار گرفتند. علاوه‌براین میزان روی، مس، گوگرد و نیتروژن به‌طور معنی‌داری تحت تاثیر اثر متقابل ملاتونین*اسید فولویک قرار گرفتند. میزان منزیم و منگنز نیز به‌طور معنی‌داری تحت تاثیر اثر اصلی خشکی، ملاتونین و اسید فولویک قرار گرفتند.نتیجه‌گیری: در مجموع نتایج مطالعه حاضر نشان داد استفاده از اسید فولویک و ملاتونین می‌تواند رویکردی موثر برای بهبود رشد و عملکرد گیاه توت‌فرنگی در شرایط تنش خشکی باشد. اسید فولویک و ملاتونین باعث افزایش جذب عناصر غذایی پرمصرف و کم‌مصرف در توت‌فرنگی شد که سبب رشد این گیاهان گردید. همچنین محلول‌پاشی اسید فولویک و ملاتونین نقش محافظتی بر روی بوته‌های توت‌فرنگی رشد کرده در شرایط تنش خشکی داشت و غلظت بهینه آن در افزایش تحمل به خشکی نقش مهمی داشت.