تجزیه و تحلیل ادغام در صنایع پتروشیمی ایران

نویسندگان

1 علوم اقتصادی، موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، تهران، ایران.

doi
10.30473/jier.2024.70018.1429
چکیده

صنعت پتروشیمی از جمله صنایع مادر و اشتغال‏زا در ایران است که می‏تواند نقش اساسی در رشد و توسعه و سیاست‏های صنعتی کشور داشته باشد. پتروشیمی از ‏جمله بخش‏های است که بیشترین قابلیت‏ها را در تنوع محصولی، سودآوری بالا، بازارهای مصرف گسترده، اشتغال‌زایی بالا، نرخ بازگشت سرمایه بیشتر در مقایسه با ‏سایر صنایع کارخانه‌ای، اثرگذاری بیشتری در حرکت بسوی تولیدات رقابتی و صادرات‌گرا در بخش صنعت کشور دارد. در کشور ایران به‌دلیل وجود ذخایر عظیم نفت و ‏گاز از یک سو و وجود سرمایه انسانی متخصص و کارآزموده از سوی دیگر و هم‏چنین با توجه به نقش صنایع پتروشیمی در تولیدات سایر صنایع کارخانه‌ای که نشان ‏دهنده روابط پسین و پیشین گسترده این صنعت با صنایع دیگر کشور است، می‌توان این صنعت را به‏عنوان پیشران صنایع کشور مورد توجه ویژه قرار داد. همچنین، ‏مقیاس فعلی بنگاه‏های صنایع پتروشیمی کشور، به آن‏ها اجازه ایفای نقشی موثر در بازارهای جهانی را نمی‏دهد‎.‎‏ از این رو، سامان‏دهی این بنگاه‏ها و ترغیب آن‏ها به ‏ادغام می‏تواند به عنوان  صرفه‏های ناشی از مقیاس در جهت ارتقای قدرت رقابت‏پذیری و کاهش هزینه‏های خود استفاده شود. لذا هدف از این مطالعه تجزیه و تحلیل ‏ادغام صنایع پتروشیمی کشور با استفاده از آمار و اطلاعات 1400-1388 و روش ادغام افقی است. نتایج نشان می‏دهد که با استفاده از شاخص‏های مختلف ادغام و تمرکز ‏از قبیل شاخص‏های تمرکز چهار بنگاهی، هشت بنگاهی و شاخص هرفیندال – هرشیمن، صنایع پتروشیمی قابلیت ادغام را دارند.‏