ارزیابی کارایی بودجه در بخش دولتی سلامت برای مراقبتهای سرپایی و بستری در مدل بودجه عملیاتی بر اساس کارکردها
نویسندگان
1 گروه اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻬﺪاﺷﺖ، داﻧﺸﮑﺪه ﭘﺰﺷﮑﯽ، داﻧﺸﮕﺎه ﺷﺎﻫﺪ، ﺗﻬﺮان، ایﺮان
2 دانشکده علوم پزشکی دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران، تهران، ابران
3 دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
4 دانشکده علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران
5 دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
مقدمه و هدف: برقراری رابطه بین پرداختهای مالی و نتایج در نظام سلامت، با تأمین مالی بر اساس کارکردها توضیح داده میشود. این پژوهش با استفاده از اطلاعات دادههای کارکردها برای بودجه بخش دولتی سلامت در استانها و محاسبه کارایی نسبی بودجه برای استانها، تفاوت کارایی استانها را به طور مقایسهای نشان میدهد. مواد و روشها: ایﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ از ﻧﻮع ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ- آﻣﺎری اﺳﺖ و از آﻣﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺘﯽ وزارت بهداشت و سازمان بیمه سلامت، ﺑﺮای محاسبه بودجه عملیاتی و شاخصهای کارایی بر اساس کارکردها در استانها اﺳﺘﻔﺎده نموده است. با ارائه تصویر سادهای از بودجه بر اساس کارکردها و شناسایی هزینهها، منابع انسانی و فیزیکی برای مراقبتهای سرپایی و بستری در استانها، شاخصهای مقایسهای کارایی با روش تحلیل پوششی دادهها اندازهگیری گردید. نتایج: میانگین کشوری شاخص کارایی بودجه برای حداکثر سازی کارکردها در سالهای 1390 و 1392، برای مراقبتهای سرپایی به ترتیب 0.55 و 0.58 و برای مراقبتهای بستری به ترتیب 0.82 و 0.86 بوده است. ارزیابی شاخصهای کارایی در بخش دولتی سلامت نشان میدهد که استانها علیرغم یکسانی شرایط درآمدی و تخصیص بودجه و یکسانی روشهای تنظیم کارکردها، با تفاوتهای قابلملاحظه در حداکثر سازی محصول و حداقل نمودن هزینه یا بودجه، طبقهبندی میشوند. نتیجه گیری: این پژوهش برای نخستین بار شاخصهای کارایی بودجه عملیاتی بر اساس کارکردها در بخش دولتی سلامت را توضیح میدهد. تفاوت کارایی میان استانها و تغییرات کاهشی کارایی در چند استان در سال دوم عاملی برای ناپایداری کارایی و نابرابریها و محدودیت دسترسی به هدفهای بخش سلامت محسوب میشود.