ارزیابی کارایی بودجه در بخش دولتی سلامت برای مراقبت‌های سرپایی و بستری در مدل بودجه عملیاتی بر اساس کارکردها

نویسندگان

1 گروه اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻬﺪاﺷﺖ، داﻧﺸﮑﺪه ﭘﺰﺷﮑﯽ، داﻧﺸﮕﺎه ﺷﺎﻫﺪ، ﺗﻬﺮان، ایﺮان

2 دانشکده علوم پزشکی دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران، تهران، ابران

3 دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

4 دانشکده علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران

5 دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

مقدمه و هدف: برقراری رابطه­ بین پرداخت­های مالی و نتایج در نظام سلامت، با تأمین مالی بر اساس کارکردها توضیح داده می­شود. این پژوهش با استفاده از اطلاعات داده­های کارکردها برای بودجه بخش دولتی سلامت در استان­ها و محاسبه کارایی نسبی بودجه برای استان­ها، تفاوت کارایی استان­ها را به طور مقایسه­ای نشان می­دهد.   مواد و روش­ها: ایﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ از ﻧﻮع ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ- آﻣﺎری اﺳﺖ و از آﻣﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺘﯽ وزارت بهداشت و سازمان بیمه سلامت، ﺑﺮای محاسبه بودجه عملیاتی و شاخص­های کارایی بر اساس کارکردها در استان‌ها اﺳﺘﻔﺎده نموده است. با ارائه تصویر ساده­ای از بودجه بر اساس کارکردها و شناسایی هزینه‌ها، منابع انسانی و فیزیکی برای مراقبت­های سرپایی و بستری در استان­ها، شاخص­های مقایسه‌ای کارایی با روش تحلیل پوششی داده­ها اندازه­گیری گردید.   نتایج: میانگین کشوری شاخص کارایی بودجه برای حداکثر سازی کارکردها در سال­های 1390 و 1392، برای مراقبت­های سرپایی به ترتیب 0.55 و 0.58 و برای مراقبت­های بستری به ترتیب 0.82 و 0.86 بوده است. ارزیابی شاخص­های کارایی در بخش دولتی سلامت نشان می­دهد که استان­ها علی­رغم یکسانی شرایط درآمدی و تخصیص بودجه و یکسانی روش­های تنظیم کارکردها، با تفاوت­های قابل‌ملاحظه در حداکثر سازی محصول و حداقل نمودن هزینه یا بودجه، طبقه­بندی می­شوند.   نتیجه­ گیری: این پژوهش برای نخستین بار شاخص­های کارایی بودجه عملیاتی بر اساس کارکردها در بخش دولتی سلامت را توضیح می­دهد. تفاوت کارایی میان استان­ها و تغییرات کاهشی کارایی در چند استان در سال دوم عاملی برای ناپایداری کارایی و نابرابری­ها و محدودیت دسترسی به هدف­های بخش سلامت محسوب می­شود.