تخمین پتانسیل تقاضای حمل بار افغانستان و کشورهای آسیای میانه از سیستم حمل‌ونقل ایران: تمرکز بر بندر چابهار

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی سیستم‌های اقتصادی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، ، تهران، ایران

doi
10.29252/jem.2021.220828.1584
چکیده

حمل‌ونقل عبوری یا ترانزیت کالا، یکی از پرسودترین خدمات تجاری دنیا، به ویژه برای کشورهایی که از نظر موقعیت جغرافیایی در مسیر ترانزیت بین المللی قرار دارند، به شمار می‌رود. موقعیت طبیعی و جغرافیایی ایران به گونه‌ای است که می‌تواند به عنوان یکی از استراتژیک ترین مسیرهای ترانزیت کالا برای افغانستان و کشورهای شرق آسیای میانه محسوب شود. این منطقه‌ی محصور در خشکی برای دسترسی به آب‌های آزاد نیازمند ترانزیت کالا از بنادر ایران است و این مسأله می‌تواند پتانسیل تقاضای حمل بار عظیمی را برای ایران ایجاد کند. در این مقاله، ابتدا به کمک نظریه جاذبه در تجارت بین‌الملل تخمینی از پتانسیل  تقاضای حمل بار این منطقه از سیستم حمل‌ونقل ایران و به ویژه حمل‌ونقل دریایی از طریق بندر چابهار بدست می‌آید و سپس میزان پتانسیل بار این منطقه تا آینده قابل پیش‌بینی تخمین زده می‌شود. معادله‌ی تصریح شده با استفاده از الگوی داده‌های ترکیبی با اثرات ثابت در دوره زمانی 2010 تا 2018 به‌صورت دو سالانه و در 30 مقطع به روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته برآورد شده است. نتایج نشان می‌دهد که چشم انداز پتانسیل تقاضای بار این منطقه در افق 2022 بیش از 2 هزار میلیارد دلار است.