فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چای گیاهی دایمی و همیشه سبز است که به‌خوبی در خاک‌های اسیدی رشد می‌کند. این گیاه آلومینیم را به‌طور طبیعی جذب کرده و در قسمت‌های مختلف شاخساره انباشته می‌کند. اگرچه آلومینیم برای رشد گیاه چای ضروری است، اما برای سلامتی انسان مضر است. ارزیابی وضعیت آلومینیم در خاک و برگ سبز چای به درک رابطه بین این دو در جهت ارتقای کمیت و کیفیت محصول چای کمک می‌کند. به­این منظور، 38 نمونه خاک و برگ سبز سوم (برگ شاخص) به‌طور تصادفی از چای‌کاری‌های استان گیلان جمع‌آوری شدند. در نمونه‌های خاک، علاوه بر ویژگی‌‌های عمومی، مقادیر pH w و pH CaCl2 ، غلظت‌های آلومینیم، کلسیم و منیزیم تبادلی، نیتروژن کل و غلظت‌های فراهم فسفر و پتاسیم و در نمونه‌های گیاهی نیز غلظت‌های همین عناصر به‌همراه آهن و روی اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که میانگین مقادیر pH w ‌، pH CaCl2 ‌، آلومینیم تبادلی خاک و نیز غلظت آلومینیم در گیاه چای به‌ترتیب 4/51، 4/04 ، kg/mg 256 و kg/mg 1362 به‌دست آمد. آلومینیم تبادلی خاک با pH w و pH CaCl2 یک رابطه معکوس و غیرخطی با ضرایب تعیین به‌ترتیب 66% و 84% داشت که حاکی از قابلیت اعتماد بیشتر به pH CaCl2 در مقایسه با pH w بود. غلظت آلومینیم در برگ سبز چای با  pHخاک همبستگی معناداری نداشت، اما رابطه آن با آلومینیم تبادلی خاک معنادار بود (r=0.69 ** ). همچنین، مقدار پلی‌فنل کل با نسبت مجموع غلظت‌های آهن و روی به غلظت آلومینیم ( (Fe+Zn)/Al ) در برگ سبز گیاه چای همبستگی معناداری (r=0.64 *** ) نشان داد. با توجه به حداقل pH بهینه باغ‌های چای (4/5-=pH)، حداکثر غلظت بهینه آلومینیم تبادلی خاک معادل kg/mg 153 به‌دست آمد. توصیه می‌شود که برای کنترل آلومینیم تبادلی خاک و تنظیم pH با توجه به ظرفیت بافری خاک از آهک یا دولومیت استفاده شود.