برآورد ضریب شکل تابع هدایت هیدرولیکی مدل ون‌گنوختن ـ معلم با استفاده از ویژگی‌های زودیافت خاک

نویسندگان
doi
10.22092/ijsr.2021.355528.624
چکیده

برای پژوهش در زمینه‌ی جریان غیر اشباع در خاک، داشتن توابعی هیدرولیکی که در پیش‌بینی منحنی مشخصه و هدایت هیدرولیکی خاک دارای عملکرد مطلوبی باشند، برای پژوهش در زمینه‌ی جریان غیر اشباع در خاک ضروری است. در این پژوهش، ابتدا با انتخاب 8 خاک از بافت‌های مختلف بانک UNSODA ، به بررسی صحت ضریب شکل بهینه خروجی از رابطه‌ی رطوبت ـ مکش (n) مدل ون‌گنوختن ـ معلم (VGM) در پیش‌بینی مقدار هدایت هیدرولیکی غیراشباع در رطوبت‌های مختلف بررسی شد. با توجه به نتایج ضعیف حاصل از پیش‌بینی این مدل و نیاز به بررسی ضریب شکل جداگانه‌ای همچون ( ) برای رابطه‌ی هدایت هیدرولیکی ـ رطوبت (K-θ) مدل VGM ، 24 خاک از کلاس‌های بافتی مختلف UNSODA انتخاب و پارامترهای اندازه‌گیری شده‌ی آنها، به منظور یافتن تابع انتقالی مناسب در برآورد به روش تحلیل رگرسیون مورد تحلیل قرار گرفت. رابطه‌ی ایجاد شده، ارتباط ( ) را با دو پارامتر رطوبت اشباع (θ s ) و مقدار ماده آلی خاک با دارا بودن ضریب همبستگی (r=0.745) و معنی­داری آماری (P-value=0.0005) تایید نمود. همچنین، برای صحت‌سنجی تابع انتقالی ایجاد شده، مقدارهای (K-θ) اندازه‌گیری شده برای 8 خاک منتخب بخش صحت‌سنجی با مقادیر محاسباتی K حاصل از ضریب شکل تابع انتقالی ( ) و نرم‌افزار RETC (n) مقایسه شد. مقدار شاخص‌های آماری جذر میانگین مربعات خطای مدل (RMSE M ) و ضریب کارآیی نش‌ساتکلیف (NSE) نشان داد که استفاده از ضریب شکل تابع انتقالی ایجاد شده در این پژوهش در مقایسه با نرم‌افزار RETC ، عملکرد مطلوب‌تری در پیش‌بینی مقادیر هدایت هیدرولیکی غیراشباع داشت.