مطالعه‌ی تطبیقی نمایشنامه‌ی تانیکو با نمایشنامه‌ها‌ی آنکه می‌گوید آری و آنکه می‌گوید نه، اثر برتولت برشت

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزشی هنرهای نمایشی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jor.2021.319499.2115
چکیده

دو نمایشنامه‌ی به هم پیوسته‌ی آنکه می‌گوید آری، آنکه می‌گوید نه ، از جمله‌ی آثار برتولت برشت است که خاستگاه آن‌ها به یک درام «نو» ژاپنی به نام تانیکو بازمی‌گردد. این نمایشنامه ابتدا توسط آرتور ویلی به زبان انگلیسی و سپس توسط الیزبت هاپتمن به زبان آلمانی ترجمه شد و همین ترجمه مبنای کار برشت برای اقتباس‌های او از تانیکو قرار گرفت. اما، هم دو ترجمه‌ی یاد شده و هم نمایشنامه‌های برشت تفاوت‌هایی اساسی با نمایشنامه‌ی اصلی داشتند. از همه مهم‌تر فضای مذهبی تانیکو، در ترجمه‌ها و نمایشنامه‌های بعدی به فضایی سکولار تبدیل شد و لاجرم در داستان و شخصیت‌ها تغییراتی جدی ایجاد کرد. مقاله‌ی حاضر می‌کوشد با بررسی آثار یاد شده، تفاوت های کلان بین تانیکو و آثار یاد شده‌ی برشت را تبیین کرده و از این طریق نگاه فلسفی، اجتماعی، مذهبی و زیباشناختی دو فرهنگ شرق و غرب را با استناد به این آثار مورد مقایسه و تطبیق قرار دهد.