رابطه هدایت هیدرولیکی اشباع با حدود آتربرگ و پارامترهای منحنی فشردگی محصور خاک

نویسندگان
doi
10.22092/ijsr.2019.118561
چکیده

در ایجاد توابع انتقالی خاک، یافتن متغیرهای جدید یک چالش اساسی برای بهبود تخمین خصوصیات هیدرولیکی خا ک است. در این تحقیق از رفتار خاک تحت تراکم به‌عنوان متغیرهای جدید به‌همراه برخی خصوصیات پایه­ای خاک در برآورد هدایت هیدرولیکی اشباع 120 نمونه خاک از 5 استان مازندران، آذربایجان غربی و شرقی، کرمانشاه و همدان استفاده شد. هدایت هیدرولیکی اشباع توسط حدود آتربرگ (حدروانی، حد خمیری و حد انقباض) و پارامترهای منحنی فشردگی محصور به همراه خصوصیات پایه خاک (نسبت سیلت به شن، درصد رس و جرم مخصوص ظاهری) به‌عنوان تخمین‌گر در 3 مرحله تخمین زده شد. در مرحله اول فقط از خصوصیات پایه­ خاک به‌عنوان تخمین‌گر استفاده شد. توابع انتقالی ایجاد شده با روش رگرسیون نشان دادند که در مرحله 2  ورود پارامترهای منحنی فشردگی محصور به­همراه خصوصیات­ پایه­ خاک در توابع ایجاد شده و در مرحله 3 ورود تنها حدود آتربرگ به­همراه همان خصوصیات­ پایه­ به­عنوان برآوردگر موجب بهبود نسبی در برآورد هدایت هیدرولیکی اشباع شدند. مقدار مجذور میانگین مربعات خطا (RMSE) در قسمت آموزش برای مرحله 1، 2 و 3 به­ترتیب 624/0، 620/0 و 584/0 و برای آزمون به ترتیب 887/0، 821/0 و 829/0 به‌دست آمد. مقدار بهبود نسبی بر اساس معیار RMSE در مراحل دو و سه برای آموزش  به‌ترتیب 64/0% و 35/6 درصد و برای آزمون 45/7% و 53/6 درصد به‌دست آمد. بر اساس ضریب تبیین تعدیل شده ( R 2 adj ) ورود متغیرهای منحنی فشردگی محصور و یا حدود آتربرگ در جوار خصوصیات پایه خیلی در بهبود تخمین مؤثر واقع نشدند. نتایج نشان داد که صحت مدل در مرحله سه (بر اساس مقدار RMSE و معیار اطلاعات آکایک) و قابلیت اعتماد مدل در مراحل دو و سه (بر اساس مقدار RMSE و معیار اطلاعات آکایک) نسبت به مرحله اول بهبود یافت.