مطالعه تاثیر بیش بیان ژن OCT4 و مهار همزمان ژن P53 بر بیان ژن‌های پرتوانی در سلول‌های بنیادی بافت چربی انسان

نویسندگان

1 پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست‌فناوری، پژوهشکده بیوتکنولوژی پزشکی، گروه سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی

2 پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست‌فناوری، پژوهشکده بیوتکنولوژی پزشکی، گروه سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی

3 پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست‌فناوری، پژوهشکده بیوتکنولوژی پزشکی، گروه سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی

doi
چکیده

مقدمه و هدف: OCT4 مهمترین فاکتورهای رونویسی درگیر در حفظ پرتوانی و بازبرنامه‌ریزی سلول‌های سوماتیک است. از طرفی، مطالعات اخیر نشان داده است که فقدان یا جهش در ژن P53 بازبرنامه‌ریزی هسته را تسهیل می‌کند. مطالعه‌ی حاضر با هدف بازبرنامه‌ریزی سلول‌های بنیادی بافت چربی انسانی با استفاده از بیش بیان OCT4 و کاهش بیان P53 طراحی شد.   مواد و روش‌ها: سلول‌های بنیادی بافت چربی با استفاده از آنزیم کلاژناز از نمونه‌های چربی شکمی بیماران تحت عمل زیبایی ابدومینوپلاستی جداسازی شد. برای شناسایی سلول‌های بنیادی بافت چربی، بیان مارکرهای مزانشیمی با روش فلوسیتومتری بررسی شد و سلول‌ها به رده‌های استخوانی و چربی تمایز داده شدند. سلول‌های بنیادی بافت چربی در مرحله‌ی پاساژ سوم با پلاسمید بیانی حامل ژن OCT4 و shRNA مهارکننده P53 (وکتور pCXLE- hOCT4/shp53) ترنسفکت شدند. یک هفته پس از ترنسفکشن، بیان ژن‌های پرتوانی با روش qPCR بررسی شد.   نتایج: سلول‌های بنیادی بافت چربی در مرحله پاساژ سوم مورفولوژی فیبروبلاست‌مانند نشان دادند. نشانگرهای مزانشیمی CD90، CD73 و CD105 به ترتیب در 94، 2/80 و 1/81 درصد از سلول‌ها بیان شد. به علاوه، سلول‌های بنیادی بافت چربی به سلول‌های چربی و استخوانی تمایز یافتند. طبق نتایج qPCR، بیان ژن‌های OCT4، SOX2، LIN28، REX1، CCND1 و C-MYC در سلول‌های ترنسفکت شده با وکتور حامل ژن OCT4 و shRNA مهارکننده‌ P53 نسبت به گروه کنترل افزایش معنی‌دار نشان داد.   نتیجه‌گیری: بیش‌بیان ژن OCT4 و مهار بیان P53 به بازبرنامه‌ریزی سلول‌های بنیادی بافت چربی به سمت حالت پرتوانی کمک می کند. این روش ممکن است توان تمایزی سلول‌های بنیادی بافت چربی را برای کاربردهای درمانی افزایش دهد.