جذب روی (Zn) در تعدادی از خاکهای آهکی شمال غرب ایران
نویسندگان
doi
10.22092/ijsr.2016.105904چکیده
پدیده جذب یکی از مهمترین فرآیندهای شیمیائی مؤثر بر رفتار روی ( Zn ) در خاک است. در این تحقیق، تأثیر ویژگیهای خاک بر جذب Zn در 25 نمونه خاک شمال غرب ایران در سیستم پیمانهای تابعی از غلظت تعادلی (49-0 میلی مولار) مطالعه شد. معادله لانگمویر (99/0= R 2 ؛ 22/0= RMSE ) در مقایسه با هم دمای فروندلیچ (93/0= R 2 ؛ 59/0= RMSE ) برازش بهتری بر داده های جذب Zn نمونه های خاک داشت. مدل رگرسیونی به صورت تابعی از پارامترهای معادله های لانگمویر تکمکانی و ویژگیهای فیزیکوشیمیائی خاک برای پیشبینی قابلیت استفاده Zn در خاک، امکان استفاده عملی از پارامترهای این معادله را تأئید نمود. نتایج نشان داد که ظرفیت تبادل کاتیونی، کربنات کلسیم معادل و pH خاک، مهمترین عوامل ابقای Zn در نمونههای خاک بودند. 80% تغییرات حداکثر جذب روی ( г max ) به سیلت، ظرفیت تبادل کاتیونی و pH خاک نسبت داده شد. ظرفیت تبادل کاتیونی بطور مثبتی حداکثر جذب Zn را تحت تأثیر قرار داد در حالیکه، با کاهش سیلت و pH خاک، حداکثر جذب Zn افزایش یافت. حداکثر جذب Zn در خاک در محدوده 62/2 تا 56/15 میلی مول بر کیلوگرم بود. هم دمای لانگمویر دو مکانی نشان داد که انرژی پیوندی Zn در سطح انرژی بالا ( K 1L )، 2/4 برابر سطح انرژی پائین ( K 2L ) بوده در حالیکه، حداکثر جذب روی در سطح انرژی پائین، 6/1 برابر مقدار آن در سطح انرژی بالای مکانهای جذب روی در خاک بودند.