استفاده از کلروفیل سنج مینولتا SPAD-502 برای برآورد غلظت نیتروژن برگ و پروتئین دانه در سه رقم گندم

نویسندگان
doi
10.22092/ijsr.2014.120333
چکیده

استفاده از روش ­ هائی که بدون نیاز به تخریب بافت، وضعیت تغذیه ­ ای نیتروژن ( N ) گیاه را به سرعت برآورد کنند می ­ تواند در عملیات مدیریت کود نیتروژن سودمند باشد. هدف از انجام این تحقیق، برآورد غلظت نیتروژن برگ و پروتئین دانه با استفاده از کلروفیل سنج مینولتا مدل SPAD-502 بدون نیاز به تخریب بافت گیاه در سه رقم گندم ( Triticum aestivum L. ) بود. آزمایش شامل سه رقم گندم (زرین، الوند و دوروم) و شش تیمار کودی نیتروژن (150-0 کیلوگرم در هکتار) بود که به صورت فاکتوریل در قالب بلوک ­ های کامل تصادفی به مدت سه سال زراعی (89-1387) به اجرا گذاشته شد. قرائت ­ های کلروفیل سنج در بخش میانی آخرین برگ توسعه یافته در مراحل رشد تولید اولین گره ساقه (زادوکس- GS 31 ) و قبل از ظهور خوشه ( GS 41 ) به انجام رسید. کلروفیل سنج تفاوت ­ های عملکرد دانه مربوط به سطوح کودی نیتروژن را در مراحل GS 31 و GS 41 بطور کاملاً معنی­داری تشخیص داد. تفاوت­های معنی­داری نیز در قرائت­های کلروفیل سنج در بین ارقام گندم وجود داشت. کلروفیل سنج SPAD پیش­بینی ضعیفی از عملکرد دانه ارائه نمود ( 01/0 R 2 > < 06/0)، ولی بطور موفقیت آمیزی غلظت نیتروژن کل را در برگ پیش­بینی نمود ( ** 88/0 R 2 > < ** 63/0). معادلات رگرسیونی معنی­داری در بین قرائت­های SPAD با غلظت نیتروژن برگ و پروتئین دانه در تمامی ارقام مورد مطالعه بدست آمد. بهترین همبستگی در بین قرائت­های کلروفیل سنج با نیتروژن برگ و مقدار پروتئین دانه در مرحله GS 41 حاصل شد ( ** 79/0 R 2 > < ** 4/0). نتایج نشان داد که کلروفیل سنج SPAD-502 می­تواند وسیله مفیدی برای برآورد وضعیت تغذیه­ای نیتروژن برگ بدون نیاز به تخریب بافت جهت انجام توصیه­های کودی ازت و پروتئین دانه گندم باشد، ولی قرائت­های آن باید برای ارقام غالب کشت شده در منطقه آذربایجان­غربی واسنجی شود.