فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فسفر (P) یکی از مهمترین عناصر مورد نیاز در تولید محصول به شمار می­آید. بخش اعظم کودهای فسفاتی که برای تامین فسفر گیاه به خاک افزوده می­شوند در مدت زمان کوتاهی تثبیت شده و در خاک­های زراعی آهکی عمدتاً به صورت فسفات­های کلسیم ترسیب می­شوند. به منظور استفاده اقتصادی از ذخایر فسفاتی انباشته شده در خاک­های آهکی ایران و افزایش کارایی کودهای فسفاتی، مطالعه گلخانه­ای در سال زراعی90-1389به صورت طرح کاملا تصادفی با 8 تیمار و 4 تکرار انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل: T 1 = شاهد (C)، T 2 = ریزجانداران­حل­کننده­فسفات (PSM)، T 3 = سوپرفسفات­تریپل (TSP)، T 4 = TSP+PSM،T 5 = بیوفسفات­طلایی (GBP)،T 6 = GBP+PSM، T 7 = خاک­فسفات (RP) و T 8 = RP+PSM بود. نتایج نشان داد تلقیح با ریزجانداران­حل­کننده­فسفات جذب فسفر توسط کلزا را 44/80 درصد نسبت به تیمار شاهد بدون تلقیح افزایش داد که این مقدار در سطح 5 درصد معنی­دار شد. بیشترین مقدار جذب فسفر از تیمار T 4 برابر با 36/84 میلی­گرم در گلدان حاصل شد. همچنین بیشترین مقدار بازده نسبی­زراعی و درصد بازیافت کود به ترتیب برابر 29/109 و 91/71 درصد بود که از تیمار TSP+PSM بدست آمد. تلقیح با ریزجانداران­حل­کننده­فسفات در همه تیمارها باعث افزایش وزن خشک اندام­هوایی، تعداد غلاف، غلظت فسفر، جذب فسفر، بازده نسبی­زراعی و درصد بازیافت کود نسبت به تیمار شاهد و تیمارهای بدون تلقیح شد. با توجه به نتایج حاصله، گرانی کودهای فسفاتی در جهان و رعایت مسایل زیست محیطی، انجام تحقیقات میدانی در این رابطه مورد پیشنهاد است.