تبیین ابعاد و مؤلفه‌های مشارکت مردمی در حکمرانی دینی با تأکید بر اندیشه قرآنی امام خامنه‌ای(مدظله العالی)

نویسندگان
doi
10.22034/ipr.2026.551925.2314
چکیده

مسئله مشارکت مردمی در حکمرانی از منظر اندیشه ‎ های قرآنی امام خامنه ‎ ای K ، به ‎ عنوان رکن اساسی پایداری و بالندگی نظام اسلامی مطرح است. پژوهش حاضر با طرح این پرسش که «بر اساس اندیشه ‎ های قرآنی امام خامنه ‎ ای K ، ابعاد و مؤلفه ‎ های مشارکت مردمی در حکمرانی دینی کدام ‎ اند و چگونه می ‎ توان آنها را در چارچوب نظری حکمرانی دینی تبیین نمود؟» به تبیین مفهومی و تحلیل ساختاری مشارکت پرداخته است. هدف، شناسایی و تبیین سازوکارهای تقویت مشارکت عمومی در حوزه ‎ های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، امنیتی، اقتصادی و تربیتی و ظرفیت ‎ های تقویت ‎ کننده آن از منظر قرآن و بیانات معظم ‎ له است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. داده ‎ های مورد بررسی از بیانات و پیام ‎ های رهبر انقلاب در سه دهه اخیر استخراج و سپس طی فرایند کدگذاری تحلیل شدند. یافته ‎ ها نشان داد که مشارکت مردمی، هم در عرصه بازسازی و سازندگی اجتماعی و هم در صحنه سیاسی، به ‎ مثابه وظیفه ‎ ای شرعی، موجب حفظ استقلال کشور، بیمه ‎ کننده انقلاب اسلامی و عامل تعالی ملی است. تقویت آن درگرو آموزش، ایجاد زیرساخت ‎ ها و نهادینه ‎ سازی فرهنگ مسئولیت ‎ پذیری است. پژوهش در پایان، سازوکارهای اجرایی و راهکارهای رفع موانع را پیشنهاد کرده و به محدودیت ‎ هایی چون تمرکز بر داده ‎ های کیفی و نبود پیمایش میدانی اشاره می ‎ کند.